13. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΣΥΡΙΖΑ, τ.238, 7/3/2008

Η Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ είναι ένας σημαντικός σταθμός και για το ίδιο το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και ένα σημαντικό γεγονός για την Αριστερά στη χώρα μας. Δεν φτάσαμε εύκολα σε αυτή, και χρειάστηκε να καταβληθεί πολύς κόπος, προσπάθεια και ενεργοποίηση δυνάμεων για να φτάσουμε στην πραγματοποίησή της. Προτάσεις για την πραγματοποίηση πανελλαδικών συναντήσεων (ή συνελεύσεων, συνδιασκέψεων κ.λπ.) είχαν διατυπωθεί μέσα στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας για τη Συσπείρωση της Αριστεράς από το 2005 –όταν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε τρωθεί από την κυνική και ηγεμονική συμπεριφορά του ΣΥΝ, αμέσως μετά τις εκλογές του 2004– και παρ’ ότι υπήρχε συμφωνία στα λόγια να προχωρήσουμε σε τέτοιες διαδικασίες και εγχειρήματα, στην πράξη αυτά έμεναν σαν καλές ιδέες που δεν χρειάζονταν υλοποίηση… Για να θυμίσουμε δύο συγκεκριμένα παραδείγματα, στο διήμερο που διοργάνωσε η ΚΟΕ για τα 40 χρόνια από την έκδοση του περιοδικού "Αναγέννηση", με τίτλο "Η Αριστερά συζητά, αντιπαρατίθεται, αλλάζει;" και στο οποίο πήραν μέρος όλες οι δυνάμεις της Αριστεράς (πλην του ΚΚΕ) και παρακολούθησαν περίπου 2.000 άτομα, κατατέθηκαν συγκεκριμένες προτάσεις. Στην ομιλία της ΚΟΕ κατατέθηκε η ακόλουθη πρόταση:

  1. Σε κάθε εφημερίδα ή περιοδικό των δυνάμεων που δηλώνουν σήμερα ότι βρίσκονται σε αυτή την κατεύθυνση να υπάρχουν μόνιμες στήλες-σελίδες, ανά 15νθήμερο, γραμμένες από άλλες, διαφορετικές δυνάμεις. Στήλες κριτικής παρουσίασης θέσεων κ.λπ.
  2. Μηνιαίο πολιτικό περιοδικό όλων αυτών των δυνάμεων της Αριστεράς που α) θα ενημερώνει πανελλαδικά, β) θα αντιπαρατίθεται και θα συγκλίνει πάνω στα συγκεκριμένα προβλήματα πολιτικής δράσης στα κοινωνικά μέτωπα. Η συντακτική του ομάδα θα περιλαμβάνει ισότιμα όλες τις συνιστώσες και ανένταχτους.
  3. Στήσιμο επιτροπών της Πρωτοβουλίας για τη Συσπείρωση της Αριστεράς σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Ανοικτές διαδικασίες που θα καταλήγουν σε αποφάσεις κοινής δράσης-πρακτικής.
  4. Ανίχνευση και συντονισμός κοινών σχημάτων δράσης σε τοπικό-γειτονικό και εργατικό επίπεδο. Άμεσο άνοιγμα συζήτησης και προγράμματος για εκλογική προετοιμασία σε νομαρχιακό και δημοτικό επίπεδο.
  5. Ένα συνέδριο το χρόνο με αντιπροσώπους από όλες τις συνιστώσες και όλη την Ελλάδα για τον προγραμματισμό της πάλης, τα μέτωπα, το κίνημα, την ανάπτυξη της κοινής δράσης, τους πολιτικούς στόχους και το περιεχόμενο.

Ορισμένα από αυτά προχώρησαν, όσο προχώρησαν, ορισμένα άλλα δεν έχουν γίνει πράξη ούτε και σήμερα. Αναφέρουμε και την πρόταση του Χριστόφορου Βερναρδάκη –στο ίδιο διήμερο– όπου κάνει λόγο για "συνέλευση του λαού της Αριστεράς" που θα παίρνει σημαντικές πρωτοβουλίες και αποφάσεις.

Αν απολογίσει κανείς τα όσα έχουμε πετύχει σχετικά με τη συγκρότηση, συμμετοχή και λειτουργία του κόσμου που ακολουθεί το ΣΥΡΙΖΑ, ο απολογισμός δεν θα είναι θετικός. Αλλά δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Το κύριο ζήτημα είναι ότι λείπει η τόλμη από τις δυνάμεις της Αριστεράς, και συνήθως αντιμετωπίζονται ρουτινιάρικα και χωρίς έμπνευση τέτοια ζητήματα.

Τελικά, τον Ιούνιο του 2007, στη Διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ συμπεριλήφθηκαν, στο τρίτο μέρος του κειμένου, μια σειρά από προτάσεις που αφορούν τη συγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ και, μεταξύ αυτών, ήταν και η πρόταση για Πανελλαδική Συνάντηση. Με μια έννοια –για να καταλαβαίνουμε σε ποιο σημείο βρισκόμαστε– σωστά έχει υποστηριχτεί πως "αν και ο ΣΥΡΙΖΑ συγκροτήθηκε πριν από τις εκλογές του 2004, η οριστική πολιτική επιβεβαίωση της σημασίας και της αναγκαιότητάς του συντελέστηκε στη μάχη των εκλογών του 2007" (πλαίσιο συζήτησης της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ 20/12/07). Αν θελήσουμε να ερμηνεύσουμε αυτή τη "διστακτικότητα" να προχωρήσουμε και σε νέες μορφές οργάνωσης, έκφρασης και συσπείρωσης του κόσμου που στηρίζει το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ, θα διαπιστώσουμε ότι αναπαράγεται μέσα στο πλαίσιο αυτό ο φόβος μήπως δημιουργηθούν καταστάσεις μη ελέγξιμες με τους κλασικούς οργανωτικούς τρόπους, ο φόβος μήπως αντιδράσουν απότομα όσοι δεν ήθελαν από την αρχή και καταπολεμήσουν το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμα περισσότερο, υπάρχει η αντίληψη πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι απλώς ένα καλό εκλογικό σχήμα του ΣΥΝ, και ο ΣΥΝ θα παίζει το ρόλο της διεύθυνσης και μονοπώλησης της εκπροσώπησης προς την κοινωνία (κυρίως μέσω των ΜΜΕ) και της παραγωγής πολιτικής γραμμής-κατεύθυνσης. Ο "μπαμπούλας" της μετάλλαξης του ΣΥΡΙΖΑ σε νέο κόμμα τιθάσευε όλες τις φωνές που και μέσα στο ΣΥΝ ήθελαν μια διαφορετική πορεία.

Στο πλαίσιο συζήτησης της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, στο κεφάλαιο "Τι ΣΥΡΙΖΑ θέλουμε", υπάρχει η θέση 37:

"Ενώ όμως ο ΣΥΡΙΖΑ γενικά έχει κατακτήσει σεβασμό και κύρος, στην πράξη παραμένει ένα αδύνατο σχήμα, που δυσκολεύεται να επιτελέσει το έργο συντονισμού και καθοδήγησης που του αναλογεί. Τα όργανά του, και ιδιαίτερα η Συντονιστική Επιτροπή και η Γραμματεία, δεν έχουν την αναγκαία δύναμη και ικανότητα για την παραγωγή και άσκηση πολιτικής. Αυτό ως ένα βαθμό οφείλεται στο συντονιστικό χαρακτήρα τους, τον τρόπο συγκρότησής τους και στη δυσκολία των συνιστωσών –ιδιαίτερα της πιο μεγάλης– να εκχωρήσουν αντικείμενο πολιτικής δράσης και εκπροσώπησης στον κοινό φορέα. Οφείλεται όμως και σε πρακτικές αδυναμίες και σε διάχυτα λανθασμένες αντιλήψεις που υποβαθμίζουν τη σημασία των συλλογικών διαδικασιών για την επεξεργασία και παραγωγή πολιτικών θέσεων, ακόμη και για πολύ σοβαρά θέματα γενικότερης σημασίας. Αυτά τα φαινόμενα μειώνουν την αναγκαία συλλογικότητα και, εκ των πραγμάτων, μπορεί να οδηγήσουν στη μετατροπή του ΣΥΡΙΖΑ σ’ έναν εκλογικό μηχανισμό, χρήσιμο μόνο για την προεκλογική περίοδο. Για να αντέξει το εγχείρημα της ενότητας, θέλει να τροφοδοτείται πολιτικά και οργανωτικά και ταυτόχρονα να αναβαθμίζεται με άλλα περιεχόμενα. Επομένως, χρειάζεται συζήτηση πολιτικών και ιδεολογικών θεμάτων (πέραν όσων περιλαμβάνονται στις εκλογικές διακηρύξεις ή αναδεικνύονται από τη συγκυρία), στα οποία οι συνιστώσες δεν έχουν συμπτώσεις". Φυσικά, στις θέσεις 38-40 περιγράφεται μια διαδικασία υπέρβασης αυτών των ελλείψεων.

Πολλές φορές, στην πρόσφατη περίοδο –μετά τις εκλογές του 2007– έγιναν αναφορές για μια δήθεν εσωστρέφεια του ΣΥΡΙΖΑ και της Γραμματείας του, ενώ σε στήλες της "Αυγής" διατυπώθηκαν απόψεις πως τάχα ο λόγος του ΣΥΡΙΖΑ είναι απλώς αντιπολιτευτικός και αντινεοφιλελεύθερος. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική: Ο ΣΥΝ δεν είχε και δεν έχει, θα λέγαμε, ξεκαθαρίσει τι θέλει –και πόσο το θέλει– από το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ. Η υποτίμηση της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ ήταν διαρκής και μόνιμη και αλλού ήταν στραμμένο το ενδιαφέρον του. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει δίκιο όταν λέει στην ΚΠΕ του ΣΥΝ: "Για τις δυσκολίες και τις δυσλειτουργίες του ΣΥΡΙΖΑ έχουμε εμείς την πρώτη ευθύνη. Έχει ο Συνασπισμός την πρώτη ευθύνη". Όμως αυτή η ευθύνη πρέπει να αναλυθεί περισσότερο και να γίνει κατανοητό πως πέρασαν 7 κοπιώδεις μήνες, και η "δουλειά" που βγήκε δεν ήταν ούτε εσωστρεφής (σκεφτείτε μόνο όσα έγιναν για το ασφαλιστικό από τη Γραμματεία) και μπόρεσε να οριστεί, να σχεδιαστεί και κυρίως να υλοποιηθεί η Πανελλαδική Σύσκεψη, χωρίς πολλή βοήθεια, χωρίς πολλή ζέση και στήριξη από τη μεγαλύτερη συνιστώσα του εγχειρήματος.

Η συζήτηση που έγινε για το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει μέλη ή όχι και ο θόρυβος που τη συνόδευσε δείχνει ορισμένα πράγματα. Η σφοδρή επίθεση που δέχτηκε ένα κείμενο υπογραφών που απλώς υποστήριζε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να έχει μέλη και πρέπει να διαμορφώσει πρόγραμμα, δείχνει ότι δεν είναι ακόμα έτοιμος ο ΣΥΡΙΖΑ συνολικά να απαντήσει με νηφαλιότητα σε ένα σοβαρό και λογικό ζήτημα: Πώς θα υποδεχτεί τη "ζήτηση για ΣΥΡΙΖΑ", πώς θα κάνει τις διευρύνσεις που είναι δυνατές και αναγκαίες και, κυρίως, πώς θα αποκτήσει δομή, λειτουργία και συγκρότηση που θα τον καταστήσει ικανό για τα παραπάνω; Η Αριστερά πρέπει με τόλμη να μπει σε νέες διεργασίες, να τροφοδοτήσει νέες διεργασίες και νέες μορφές οργάνωσης, χωρίς να συμπεριφέρεται "συντηρητικά", εσώστρεφα και ηγεμονικά.

Η πραγματοποίηση της Πανελλαδικής Σύσκεψης είναι μια επιτυχία των δυνάμεων, απόψεων, αντιλήψεων που θέλουν το ΣΥΡΙΖΑ ένα ελπιδοφόρο, νέο, ενωτικό, ριζοσπαστικό και ενωτικό εγχείρημα και μια επιβεβαίωση της ανάγκης να θεωρηθεί εντελώς ξεπερασμένη και αναχρονιστική η αντίληψη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μια εκλογική "ομπρέλα" του ΣΥΝ και τίποτε άλλο.

Χρίστος Κατσούλας

Και ξαφνικά βρεθήκαμε στα δύσκολα αλλά και ευχάριστα. Ζούμε μια εικονική δημοσκοπική πραγματικότητα ραγδαίας αύξησης των εκλογικών ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ, ζούμε όμως και μια κοινωνική πραγματικότητα χιλιάδων και χιλιάδων ατομικοποιημένων ανασφαλών εργαζόμενων, φτωχών, απασχολήσιμων νέων, άνεργων… Ταυτόχρονα και αναντίστοιχα (;) με τη δημοσκοπική αύξηση υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα νεοφιλελεύθερης επίθεσης (ασφαλιστικό, λιμάνια, ΔΕΗ, παιδεία, περιβάλλον…) που φαίνεται πως δεν φρενάρεται, δεν σταματά… Ζούμε μέσα σε συνθήκες συνύπαρξης τριών πλευρών κρίσης:

Μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης με αφορμή τα ακίνητα και τα δάνεια (μήπως πλησιάζει και στη χώρα μας το σκάσιμο της φούσκας, που θα σημάνει και θα μπλέκει από ταξικά μέχρι εθνικά-ρατσιστικά προβλήματα;), μιας οικονομικής κρίσης που αναγκάζει να συζητιέται στο Νταβός η επιστροφή του κράτους στην οικονομία και που οδηγεί σε πολιτικές αλλαγές στα πλαίσια πάντα του συστήματος (Ομπάμα).

Μιας πολιτικής κρίσης του δικομματισμού στην Ελλάδα, που δεν προκλήθηκε από τα κινήματα, αλλά από το γεγονός ότι πλέον δεν μπορεί το κοινωνικό συμβόλαιο να λειτουργήσει με το δικομματισμό, ότι τα κοινωνικά εκλογικά ακροατήρια της ΝΔ και κυρίως του ΠΑΣΟΚ δεν πείθονται πλέον και στρέφονται αλλού αναζητώντας.

Μιας κρίσης στη Βαλκανική, όπου με το γνωστό "δυναμικό" τρόπο των Αμερικάνων κατασκευάζονται κράτη, ενώ με τη βοήθεια της ΕΕ επιβλέπεται στρατιωτικά η συγκρότησή τους και η αντιπαράθεσή τους με τις υπόλοιπες εθνότητες ή κράτη. Μια κρίση-δημιούργημα των ιμπεριαλιστών, που στην Ελλάδα μπορεί να εμπλέξει το εθνικό και το ταξικό ταυτόχρονα. Μια κρίση που επιβεβαιώνει πως, ενώ δεν υπήρξε ποτέ τόσος ιμπεριαλισμός, ποτέ δεν μιλήσαμε λιγότερο γι’ αυτόν όσο σήμερα.

Η πραγματικότητα είναι αρκετά σοβαρή και μάλλον δεν μας επιτρέπεται να την αντιμετωπίζουμε σαν σχολιαστές και παρατηρητές. Απαιτείται ένας συνολικός πολιτικός λόγος, μια ολόπλευρη πραχτική και δράση μέσα –κι όχι διαμέσου εικόνας– στο εν δυνάμει πραγματικό ακροατήριο της Αριστεράς, δηλαδή στους εργαζόμενους, στη νεολαία, στο λαό γενικά. Το ευχάριστο είναι ότι έχει αυξηθεί η ακροαματικότητα του ΣΥΡΙΖΑ και της Αριστεράς γενικά. [Πράγμα που, δυστυχώς, φαίνεται ακόμα κι από το συνωστισμό "προσωπικοτήτων" και παραγόντων και τον αγώνα δρόμου και προετοιμασίας για το μελλοντικό βουλευτικό θώκο (ελπίζω να κυριαρχήσει το "μακριά από μας οι τοιούτοι")]. Σίγουρα δεν πρόκειται, μέχρι τώρα, για ένα ακροατήριο που με συνειδητό τρόπο επιλέγει αριστερά. Στρέφεται προς τα εδώ με ελπίδες λόγω απόγνωσης, ανάγκης, αλλά και αηδίας προς τα όμοια κόμματα του δικομματισμού. Δεν είναι καθόλου δεδομένη η μονιμότητα αυτού του ακροατηρίου. Είμαστε, λοιπόν, υπό παρακολούθηση και δοκιμή, γνωρίζοντας όμως ότι οι απαιτήσεις του κόσμου πάντα ήταν περισσότερες για την αριστερά από ό,τι για τη δεξιά. Η Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ είναι μια ευκαιρία για να συζητήσουμε τι ΣΥΡΙΖΑ θέλουμε, ή σωστότερα τι ζητάμε σήμερα από την Αριστερά.

Ένα πρώτο μεθοδολογικό πολιτικό ζήτημα: Θα αντιμετωπίσουμε το ζήτημα και μακροπρόθεσμα (στρατηγικά) ή θα το αντιμετωπίσουμε μόνο κοντόθωρα, ταχτικά, με τη λογική των άμεσων αποτελεσμάτων; Θα μας κυριαρχεί το ρήμα "οικοδομώ-χτίζω" (έννοια) ή θα μας καθορίζει ο Πρετεντέρης με το "βάλτε ένα γκολ" (παράσταση);

Γιατί ο ίλιγγος των επιτυχιών πρέπει να μας επιτρέψει να κοιτάξουμε στο παρελθόν και στη θέση που βρισκόμαστε. Στο περιθώριο δεν μας οδήγησε το ΠΑΣΟΚ ούτε ο δικομματισμός. Τα λάθη, οι ελλείψεις, αλλά –γιατί να το κρύψουμε;– και οι ελεεινότητες μάς οδήγησαν στο να ξεθωριάζει διαρκώς η αντίθεση Δεξιάς-Αριστεράς. Αυτή η αντίθεση πρέπει σήμερα να φανεί πραγματική, ζωηρή και σε όλες τις χρωματικές αποχρώσεις. Υπάρχουν τουλάχιστον τρία πεδία προσανατολισμού, προσδιορισμού και δράσης.

1. Οργάνωση του λαού – Συγκρότηση κινημάτων – Λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ

Είναι κοινός τόπος ότι τα ΜΜΕ βάζουν καθημερινά την πολιτική ατζέντα. Αποτελεί δευτερεύον θέμα ότι τα ΜΜΕ δημιουργούν ή και "τελειώνουν" πολύ γρήγορα πολιτικά πρόσωπα ή και μικρές πολιτικές παρατάξεις. Ο ρόλος της κρεατομηχανής συμπληρώνει απλά τον κρίσιμο και κύριο για το σύστημα ρόλο τους, που είναι η παθητικοποίηση, η αποδυνάμωση και η διαίρεση του λαού.

Σε αντίθεση με τον κατατεμαχισμό, την παθητικοποίηση, την υποτίμηση, η δική μας Αριστερά πρέπει να πρωταγωνιστήσει, να παλέψει όχι απλά για μια πολιτική για το λαό, αλλά για να κάνει πολική ο λαός. Αυτό σημαίνει να γίνει οργανωτής και καταλύτης κοινωνικών αγώνων, να συγκροτεί τα επιμέρους κινήματα, να δημιουργεί ενώνοντας τη μεγάλη κοινωνική δύναμη αλλαγής. Ο στόχος είναι η αλλαγή του τρόπου σκέψης, της συνείδησης, των αξιών του κόσμου. Να αποκτηθεί η κοινωνική ταυτότητα της αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνοχής, της κοινωνικής προόδου, να προάγει ωσμώσεις, να συγκροτεί κοινωνικότητες και κινήσεις έξω και πέρα από τον καναπέ. Να κατακτηθεί η έννοια της οργανωμένης συλλογικότητας, που διεκδικεί και δημιουργεί. Ούτε η στάση του Ζορό ούτε η τηλεοπτική εικόνα του Μεσσία ταυτίζονται με τις αρχές και τις αξίες της Αριστεράς, και σίγουρα δεν φέρνουν αποτελέσματα, αλλαγές και ανατροπές. Να δράσουμε για την οικοδόμηση αντιστάσεων και κινημάτων, να "καθοδηγήσουμε" την κοινωνία των "κάτω" για να απελευθερωθούν οι κοινωνικές δυνάμεις, να ξεκλειδώσουν σκέψεις, κοινωνικές πρακτικές και πειραματισμοί, που θα συνεισφέρουν στο πολιτικό πρόγραμμα και στην πρακτική της Αριστεράς. Η δική μας Αριστερά, ο ΣΥΡΙΖΑ, "πρέπει να παλέψει για να μειωθεί το χάσμα μεταξύ ψηφοφόρου και πολιτικού, πρέπει να εμπλέξει τους ανθρώπους στη διαδικασία της ιδεολογικής εξέλιξης, στη διαμόρφωση της πολιτικής. Η δική μας η αριστερά δεν βασίζει τις ενέργειές της στους ελκτικούς ηγέτες, στις πιασάρικες πολιτικές δηλώσεις και στη δουλική προσκόλληση στις άστατες σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης".

Δεν φτάνουν, δεν επαρκούν οι ακτιβισμοί-συμβολισμοί της μιας ώρας και τα εικονικά κινήματα. Αυτά δεν ανατρέπουν συσχετισμούς, δεν δημιουργούν αναταράξεις. Όλα όμως τα παραπάνω έχουν μια απαραίτητη και αναγκαία προϋπόθεση. Η λειτουργία ενός πολιτικού μετώπου που δεν θα χρησιμοποιείται ως εκλογικό σχήμα και μετά θα είναι πολιτικά νεκρό. Θέλουμε έναν ΣΥΡΙΖΑ που να πρωταγωνιστήσει στην ενεργοποίηση του λαού, στην οικοδόμηση κινημάτων. Όχι νέο κόμμα, αλλά έναν ΣΥΡΙΖΑ που να λειτουργεί από την κοινοβουλευτική ομάδα έως το τελευταίο χωριό. Έναν ΣΥΡΙΖΑ που συνδέεται, σχετίζεται, δρα. Οι πολλαπλοί διαχωρισμοί, η εικονική λειτουργία, δεν δημιουργούν δύναμη και βέβαια επιτρέπουν αυθαιρεσίες, παραγοντισμούς, ηγεμονισμούς.

Η Πανελλαδική Σύσκεψη πρέπει να αποφασίσει όρους και τρόπους λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ.

2. Μέτωπα παρέμβασης – Αριστερή αντιπολίτευση

Αν δεν θέλουμε να καταντήσει σλόγκαν η αριστερή στροφή, οφείλουμε να της δώσουμε περιεχόμενο. Να αποσαφηνίσουμε τους χώρους δράσης και απεύθυνσης, αναγνωρίζοντας και τα πραγματικά κοινωνικά υποκείμενα αλλαγών.

Ζούμε μια εκλογική-δημοσκοπική άνοιξη της Αριστεράς, μπορούμε να την εκμεταλλευτούμε για να τη μετασχηματίσουμε σε μόνιμη και επικίνδυνη για το καπιταλιστικό σύστημα άνοιξη της κοινωνίας.

Η ευκαιρία της Αριστεράς στην Ελλάδα βρίσκεται στο κενό εκπροσώπησης των νέων (με το νέο εργασιακό περιβάλλον) εργαζόμενων, της νεολαίας, των από τα κάτω. Σ’ αυτούς πλέον αθροίζονται και πολυπληθή μικροαστικά στρώματα και κατηγορίες που, γοργά γοργά, συρρικνώνει και συντρίβει πιέζοντάς τους προς τα κάτω ο νεοφιλελευθερισμός. Εδώ βρίσκεται και η αναγεννητική κοινωνική δύναμη. Η ευκαιρία της Αριστεράς βρίσκεται και στο κενό αντιπολίτευσης, στο γεγονός δηλαδή ότι η σοσιαλδημοκρατία γενικά –αλλά και ελληνικά αλά ΠΑΣΟΚ–, εδώ και χρόνια, πάσχει από μια δομική κρίση απ’ όπου λόγω της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης δεν μπορεί να ξεφύγει. Αποτελεί σχήμα οξύμωρο και συνολικά αντιφατικό η παγκοσμιοποίηση να συμβαδίζει παρέα με το κράτος πρόνοιας, το κράτος δικαίου, με πολιτικές πλήρους απασχόλησης και αναδιανομής του πλούτου, δηλαδή αυτά ακριβώς που αποτελούσαν τα διακηρυκτικά θεμέλια της πολιτικής της σοσιαλδημοκρατίας. Σε τούτη τη στιγμή, αυτό που έχουμε ανάγκη και μπορούμε να κάνουμε είναι μια αριστερή αντιπολίτευση μέσα, αλλά κυρίως έξω από το κοινοβούλιο, γειωμένη μέσα στην κοινωνία, που να αλλάζει τους συσχετισμούς.

Ο τυχόν κυβερνητικός ιδεασμός δεν παίρνει υπόψη του τους πραγματικούς –όχι τους εκλογικούς– κοινωνικούς συσχετισμούς ή πάσχει πολιτικά θέλοντας να οικοδομήσει ένα άλλο ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ. Συγγνώμη, δεν θα πάρουμε. Ούτε ΣΥΝ του 1989 θέλουμε να γίνουμε ούτε ΠΑΣΟΚ του ’77 ή του ’81 ονειρευόμαστε να γίνουμε. Η πρόταση κυβερνητικής εξουσίας σημαίνει πρόγραμμα εξουσίας, αλλά πάνω απ’ όλα σημαίνει πρόθεση παρσίματος της εξουσίας με λαό που συναινεί ενεργητικά και οργανωμένα. Βέβαια, δεν είναι καθόλου κακό ιδεολογικά να ’χουμε αφηρημένες σκέψεις, να ξεκλειδώνουμε φιλοδοξίες, να δημιουργούμε εκπλήξεις και πειραματισμούς. Αυτά όλα ως το σημείο της πολιτικής-κοινωνικής πραγματικότητας.

Το καθήκον μας είναι η δημιουργία του κοινωνικού μετώπου των εργαζομένων, εκείνης της μεγάλης δύναμης που θα θέσει ζητήματα αλλαγής τόσο του ρόλου της όσο και του πολιτικού συστήματος. Αυτό σημαίνει ότι ο αγώνας μέσα και έξω από το κοινοβούλιο θα στοχεύει και θα απευθύνεται στις κοινωνικές δυνάμεις και κατηγορίες που θα μπορούν να δημιουργήσουν αυτή την κοινωνική δύναμη.

Να αυξήσουμε τη διεισδυτικότητά μας σ’ αυτές τις κατηγορίες σημαίνει να ανοίξουμε μέτωπα, σημαίνει να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, σημαίνει να προσωποποιήσουμε και τον αντίπαλο. Σημαίνει, επίσης, κριτική σε ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ, μια άλλη στάση απέναντί τους, αν θέλουμε να νομιμοποιηθούμε, να αποκτηθεί η εμπιστοσύνη των νέων εργαζόμενων προς μια νέα Αριστερά, προς το ΣΥΡΙΖΑ.

Εκεί βέβαια χωρούν και οι προτάσεις –αλήθεια, γιατί πάντα μπαίνουν σε αντιπαράθεση με την καταγγελία;–, προτάσεις που ξεπερνούν όμως τα συμφέροντα των καπιταλιστών και του κεφάλαιου και υποστηρίζουν, εκφράζουν και προάγουν τα συμφέροντα της συντριπτικής πλειοψηφίας των εργαζόμενων.

Μέτωπο, λοιπόν, ενάντια στον αποκλεισμό, τη φτώχεια και τη φτωχοποίηση.

Μέτωπο ενάντια στη χρεομηχανή και την αφαίμαξη του λαού από τις τράπεζες.

Μέτωπο δικαιωμάτων των νέων εργαζομένων.

Μέτωπο για το περιβάλλον και τους δημόσιους χώρους.

Μέτωπο υγείας – παιδείας - πρόνοιας.

Αυτά τα μέτωπα έχουν προτάσεις, απεύθυνση, αλλά και αντιπάλους. Δεν υπάρχουν γενικά και αόριστα καρτέλ. Υπάρχουν τα συμφέροντα των Μπόμπολα, Λαμπράκη, Αγγελόπουλου, Κόκκαλη, Βαρδινογιάννη, Λάτση, Κωστόπουλου, των 20-25 ομίλων, καθόλου απρόσωπων, καθώς και τα συμφέροντα των αμερικάνικων και ευρωπαϊκών ομίλων με τους ιθαγενείς υπεργολάβους τους. Αυτοί διαπλέκονται σε όλους σχεδόν τους τομείς οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής, στους δημόσιους χώρους…

Μιλώντας, για παράδειγμα, για το περιβάλλον, θα αφήσουμε στο απυρόβλητο τους Βαρδινογιάννη, Λάτση, Μπόμπολα, Νιάρχο, εκκλησία κ.ά., που ή μολύνουν ή και έχουν βάλει στο χέρι φιλέτα και πνεύμονες πρασίνου; Μήπως οι επιχειρηματικές τους ενέργειες θεωρούνται ανάπτυξη; Ή όλα αυτά θα παραμένουν στους τοίχους του κοινοβουλίου για να γίνονται εικόνες στις ειδήσεις;

Δεν χρειάζεται να εγκλωβιστούμε, δεν χρειάζεται να παίξουμε στο γήπεδο και το πλαίσιο που έχει τοποθετήσει ο αντίπαλος. Θέλουμε μια Αριστερά αντιπολιτευτική, ανεξάρτητη, κινηματική.

Για μια ενωτική και επικίνδυνη Αριστερά με προοπτική το σοσιαλισμό

Ο τυχόν προσανατολισμός μας σε ένα ενωτικό σχήμα της πληθυντικής Αριστεράς, που θα είναι πλουραλιστικό και ταυτόχρονα πολυσυλλεκτικό, υπονοεί ένα είδος εκλογικής ή όποιας άθροισης (άθροισης και με εκλογικά θετικά αποτελέσματα) που δυστυχώς θα αφήνει απέξω όλα τα σημαντικά ακανθώδη ζητήματα της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Θα τεθούμε ή όχι ενάντια και απέναντι στο κεφάλαιο και στον κόσμο του; Θα επεξεργαστούμε ή όχι το πρόγραμμα, τους τρόπους, τις μορφές για κάτι τέτοιο; Θα ανοίξει ή όχι –ούτε με βυζαντινολογίες, ούτε με ακαδημαϊκούς πανεπιστημιακούς όρους– η συζήτηση για το τι θέλουμε από την Αριστερά, για τον "επάρατο" σοσιαλισμό;

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να υποδεχτούμε τον κόσμο που θα εγκαταλείψει το ΠΑΣΟΚ, προβάλλοντας ως ΣΥΡΙΖΑ, σαν πιστοί στην προέλευση, δηλαδή αντιδεξιοί και σοσιαλιστές κενού αντικαπιταλιστικού και αντιμπεριαλιστικού περιεχομένου. Το ζήτημα είναι την κρίση του ΠΑΣΟΚ, που συνεπάγεται μαζική εγκατάλειψη, να την μετασχηματίσουμε σε μια νέα ταυτότητα γνήσια και σύγχρονη, αντικαπιταλιστική και αντιμπεριαλιστική. Αυτό μπορούμε ή όχι να το αναζητήσουμε στις όμορες πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς και, πολύ περισσότερο στις όμορες κομματικές τους βάσεις, που επιζητούν την ενότητα στη δράση της Αριστεράς, τη διάκριση από την κεντροαριστερά, την ανατροπή του τέλματος της Αριστεράς.

Αυτό σημαίνει πως πρωτίστως και κυρίως εμείς πρέπει να αγωνιστούμε, να ενώσουμε όλα εκείνα τα κινήματα –μικρά αλλά υπαρκτά–, που είναι ξεχωριστά αλλά το καθένα ανταγωνιστικό και ορισμένα ριζοσπαστικά, που η ραχοκοκαλιά τους είναι ο λαός της οργανωμένης και ανένταχτης Αριστεράς, σε μια πολιτική κατεύθυνση που θα θέτει σε αμφισβήτηση το καπιταλιστικό σύστημα της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης, θα αντιστρέφει την "κοινή γνώμη" που συναινεί ότι είναι ουτοπία ο σοσιαλισμός.

Θα συμφωνούσα με το σύνθημα της φοιτητικής μας παράταξης, που λέει πως "ουτοπία είναι να πιστεύεις ότι μπορεί να μείνει ίδιος ο κόσμος", και θα πρόσθετα ότι ο σοσιαλισμός είναι μια εφικτή και πραγματική αλλαγή του συστήματος. "Να μην αποδεχτούμε τον εξοστρακισμό της ιδεολογίας από τη σφαίρα της πολιτικής και της κοινωνίας, να μην υπερεκτιμήσουμε το βραχυπρόθεσμο σε σχέση με το μακροπρόθεσμο", γράφει πολύ σωστά ο Γιαν Μαρέινισεν, αρχηγός του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Ολλανδίας.

Επιμονή στην ενότητα της Αριστεράς με ένα κοινό πολιτικό πρόγραμμα που να ανοίγει και τη συζήτηση για την προοπτική του σοσιαλισμού, κάνοντας αυτοκριτική γι’ αυτό που ονομάστηκε "υπαρκτός". Επιμονή στο ΚΚΕ και στο χώρο της λεγόμενης επαναστατικής Αριστεράς. Να ζυμωθεί και μέσα στις διεκδικήσεις και στα κινήματα ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, ένα άλλο σύστημα κοινωνικών σχέσεων είναι εφικτό, ο σοσιαλισμός.

Χωρίς φοβικά σύνδρομα και ταμπού, χωρίς προκατασκευασμένες κρίσεις και δογματισμούς, ξεκινώντας από την κριτική των καπιταλιστικών σχέσεων, δεν μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να μη θεωρεί τη σημερινή νεοφιλελεύθερη Ευρωπαϊκή Ένωση σαν ένα σημαντικό τμήμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κυριαρχίας. Μιας κυριαρχίας που κάνει πάρα πολύ δύσκολη, αν όχι αδύνατη, οποιαδήποτε υπόθεση αναδιανομής. Γιατί αυτό το κεντρικό σημείο κριτικής να μην είναι η βάση ενότητας όλων εκείνων των κομμάτων και των κινημάτων που δρουν στο χώρο της Ευρώπης; Γιατί αυτό το σημείο να μην είναι η εκκίνηση ενός πολιτισμένου διαλόγου και μιας γενικής γραμμής που να αναζητά και να παλεύει μια Ευρώπη του σοσιαλισμού;

Γιατί να παραμένουμε –όσοι παραμένουν– προσκολλημένοι σ’ ένα φιλοευρωπαϊσμό που δεν συνάδει ολοφάνερα πλέον με προσδοκίες οικονομικής ανάπτυξης, ειρήνης, προόδου, για τα εκατομμύρια των εργαζομένων; Να ξαναβάλουμε εμείς τους όρους της εξέλιξης της κοινωνίας. Είναι η εποχή της απονομιμοποίησης του καπιταλισμού και της Νέας Τάξης Πραγμάτων. Αντεπίθεση, λοιπόν, του σοσιαλισμού.

Ίσως τα παραπάνω που θίχτηκαν είναι πολλά. Δεν έχω τη φιλοδοξία να απασχολήσω την Πανελλαδική Σύσκεψη. Αποτελούν μια απλή συμβολή σε ένα ζωντανό, αναπτυσσόμενο, ελπιδοφόρο οργανισμό. Αποτελούν μια μικρή επιθυμία, άποψη και προοπτική. Στο χέρι μας είναι να κάνουμε ξανά την Αριστερά πραγματική ελπίδα, όπλο και σπίτι του εργαζόμενου λαού και της νεολαίας.

Προτάσεις λειτουργίας και συντονισμού του ΣΥΡΙΖΑ

  1. Ο συντονιστής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ συνεδριάζει μία φορά την εβδομάδα από κοινού με την τριμελή συντονιστική γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ. Οι αποφάσεις που παίρνονται ανεβαίνουν στο site.
  2. Μία φορά την εβδομάδα η κεντρική γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, αποτελούμενη από εκπροσώπους όλων των συνιστωσών και ανένταχτους, συνεδριάζει, αποφασίζει και προτείνει προς όλες τις επιτροπές ΣΥΡΙΖΑ. Οι αποφάσεις δημοσιεύονται στο site καθώς και στις εφημερίδες των συνιστωσών.
  3. Ορίζεται εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ και επιτροπή Τύπου, που παίρνει μέρος στις συνεδριάσεις της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ και έχει άμεση επαφή με την κοινοβουλευτική ομάδα. Ανακλητοί ανά χρόνο.
  4. Μηνιαίο περιοδικό ΣΥΡΙΖΑ, πανελλαδικής εμβέλειας. Θεωρητικό-πολιτικό-ενημερωτικό. Διευθύνεται από συντακτική ομάδα.
  5. Site του ΣΥΡΙΖΑ, που ενημερώνεται και ενημερώνει καθημερινά για την κοινοβουλευτική δραστηριότητα, τις αποφάσεις της γραμματείας, τις δραστηριότητες των τοπικών ΣΥΡΙΖΑ. Site διαλόγου και προβληματισμού μελών και φίλων του ΣΥΡΙΖΑ.
  6. Τοπικές συντονιστικές ανοιχτές επιτροπές ΣΥΡΙΖΑ και μηνιαίες Γενικές Συνελεύσεις.
  7. Δίωρη βδομαδιάτικη εκπομπή του ΣΥΡΙΖΑ στον 105,5 για τη δράση, τον πολιτικό λόγο, την κριτική του ΣΥΡΙΖΑ. Σχολιασμός επικαιρότητας από μέλη και στελέχη του.
  8. Κάθε εφημερίδα των συνιστωσών διαθέτει μία τουλάχιστον σελίδα ανά 15 μέρες με κείμενα πολιτικά και ενημέρωσης ανένταχτων και συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, με ευθύνη της επιτροπής τύπου ή της γραμματείας.
  9. Κάθε χρόνο Πανελλαδική Σύσκεψη συζήτησης, απολογισμού και προγραμματισμού του ΣΥΡΙΖΑ.
  10. Κοινό, συμφωνημένο πολιτικό πρόγραμμα αιτημάτων, διεκδικήσεων, θέσεων, απεύθυνσης για ενωτικά μέτωπα δράσης με τις κινηματικές δυνάμεις και της δυνάμεις της Αριστεράς.

Νίκος Γαλάνης,
μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ

Αυξημένο ενδιαφέρον, μεγάλη συμμετοχή,
αισιοδοξία για το εγχείρημα στις συνελεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ

Εχοντας πάρει μέρος σε 8 συνελεύσεις που έγιναν σε διαφορετικές πόλεις και διαφορετικούς κοινωνικούς χώρους (στις οποίες συνολικά πήραν μέρος 627 άτομα, μίλησαν 100 και 162 βγήκαν εκπρόσωποι για την Πανελλαδική Σύσκεψη -βλ. αναλυτικό πίνακα), σκέφτηκα να γράψω δυο λόγια για τις εντυπώσεις μου από αυτές. Καμία δεν έμοιαζε με την άλλη, υπήρχαν σε όλες ιδιομορφίες, αλλά ταυτόχρονα είχαν πολλά κοινά στοιχεία. Πρώτο στοιχείο ήταν η αρχική αμηχανία, γιατί δεν είχε ξαναγίνει μια τέτοια διαδικασία και πολλοί (ακόμα και εκπρόσωποι των οργανώσεων) δεν ήξεραν πώς ακριβώς να συμπεριφερθούν. Το δεύτερο στοιχείο ήταν πως όλος ο κόσμος που ήρθε στις συνελεύσεις –που δεν ήταν διόλου λίγος και δεν προερχόταν μόνο από μέλη του τοπικού ΣΥΡΙΖΑ αλλά και από το χώρο του ΠΑΣΟΚ καθώς και αριστεροί που είχαν ψηφίσει το ΚΚΕ– είχε μεγάλο ενδιαφέρον, πραγματικό ενδιαφέρον για το τι γίνεται και ποια θα είναι η συνέχεια αυτού του εγχειρήματος. Το τρίτο στοιχείο –που έχει ενδιαφέρον– είναι πως, μόλις άρχιζε η συζήτηση, όλοι είχαν κάτι να πουν, κάτι να ρωτήσουν. Ήταν, δηλαδή, αυξημένη η συμμετοχή πέρα από το ενδιαφέρον. Αυτό αποτυπώθηκε και στην αναλογία αυτών που συμμετείχαν και αυτών που τελικά δηλώνονταν εκπρόσωποι για την Πανελλαδική Σύσκεψη. Τέταρτο στοιχείο ήταν μια διάχυτη αισιοδοξία αλλά και ένα μετρημένο πνεύμα σχετικά με τα γκάλοπ και τη θεαματική αύξηση της επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν παραξένευε τον κόσμο αυτή η αύξηση (τη νιώθουν από τον περίγυρό τους, από τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ με τον οποίο έχουν σχέση, από τους αριστερούς ανένταχτους που συσπειρώνονται περισσότερο, από την αποδοχή του ΣΥΡΙΖΑ στους νέους, στις σχολές και τις καφετέριες, στις συγκεντρώσεις και από την αυξημένη συμμετοχή στις κινητοποιήσεις) αλλά και ένιωθαν τη μεγάλη απόσταση που υπάρχει από την πραγματική κατάσταση και το βαθμό συγκρότησης και οργάνωσης του ΣΥΡΙΖΑ, με βάση κάποιες δηλώσεις για "κυβερνήσεις αριστερές" και άλλους μακρινούς στόχους. Πάρα πολλοί λαϊκοί άνθρωποι επέμειναν στο ζήτημα "να μην πάρουν τα μυαλά μας αέρα και να μην καβαλήσουμε κανένα καλάμι". Χαρακτηριστικά, μάλιστα, ένας σύντροφος ανέφερε τη φράση "να προσέξουμε να μη σκάσουμε κι εμείς σαν μια χρηματιστηριακή φούσκα", ενώ άλλος, προερχόμενος από το χώρο του ΠΑΣΟΚ, επέστησε την προσοχή "να μην αντιγράψουμε το κατεστημένο". Πέμπτο στοιχείο, σχεδόν όλοι θέτουν το ζήτημα της καλύτερης σύνδεσης με το "κέντρο", της πιο συχνής παρουσίας στελεχών και βουλευτών στους τόπους και τους αγώνες που γίνονται, την ανάγκη λειτουργίας και συγκρότησης, την έλλειψη "χεριών και ποδιών" για απλές εργασίες λειτουργίας και συντονισμού κ.λπ.

Πίσω από όλα αυτά υπάρχει διάχυτη μια υγιής αγωνία, που δεν έχει σχέση με γκρίνιες και μεμψιμοιρίες. Είμαστε έτοιμοι, ως ΣΥΡΙΖΑ, να διαχειριστούμε σωστά το ενδιαφέρον και τις προσδοκίες του κόσμου, ή θα επαναλάβουμε γνωστές από το παρελθόν συμπεριφορές και ξεστρατίσματα και θα απογοητεύσουμε τον κόσμο για άλλη μια φορά; Το ερώτημα σε κάθε συνέλευση είτε έμπαινε ανοικτά από συντρόφους και συντρόφισσες είτε πλανιόταν στον αέρα, και πρέπει να απαντιέται. Σε πολλές περιπτώσεις, χρησιμοποίησα και υπενθύμισα λόγια του Αλέκου Αλαβάνου. Πρώτα το "είμαστε υπό δοκιμή" και συνεχίζουμε να είμαστε όλοι, από την κορυφή έως τον πιο απομονωμένο σύντροφο, υπό δοκιμή. Δεύτερον, πως πρέπει να έχουμε τόλμη σε συνθήκες σαν τις σημερινές και να μη μας φοβίζει να δηλώνουμε ότι η Αριστερά θα πρωταγωνιστήσει. Τρίτον, θύμιζα πως στην κεντρική προεκλογική συνέντευξη του ΣΥΡΙΖΑ πάλι ο Αλαβάνος, όταν ρωτήθηκε μήπως υπάρξει μετεκλογικός αρραβώνας με το ΠΑΣΟΚ, είχε απαντήσει πως "δεν θα μπορούμε να πάμε την ημέρα να ψωνίσουμε από τον μπακάλη της γειτονιάς μας, δεν θα μπορούμε να κυκλοφορούμε την ημέρα στο δρόμο, παρά μόνο τη νύκτα, όταν δεν μας βλέπουν, έτσι κι αθετήσουμε τις δεσμεύσεις και τις υποσχέσεις μας".

Όπως είναι φυσικό, ο τοπικός Τύπος και τα κανάλια έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για τις διαδικασίες των συνελεύσεων, και μας δόθηκε η ευκαιρία να κάνουμε πολλές δηλώσεις και να δώσουμε συνεντεύξεις. Οι βασικές ερωτήσεις των ΜΜΕ αφορούσαν τα ποσοστά των γκάλοπ και πού τα αποδίδουμε, πόσο θα βοηθήσει στο εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ η ανάδειξη του Αλέξη Τσίπρα στην ηγεσία του ΣΥΝ, οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ στα εθνικά θέματα και ειδικά στο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, το ασφαλιστικό.

Γράφοντας αυτές τις γραμμές, μου έρχεται στο νου η φράση που είπε ένας σύντροφος σε μια συνέλευση. Είπε: "Επιτρέψτε μου να παραφράσω ένα παλαιοκομμουνιστικό σύνθημα: Σήμερα πλανιέται πάνω από τον κόσμο το φάντασμα του "φτάνει πια". Αυτό πρέπει να εκφράσουμε, σε αυτό πρέπει να δώσουμε φωνή, έκφραση και διέξοδο". Νομίζω ότι η σύγχρονη Αριστερά έχει πολλή δουλειά να κάνει, ακριβώς για να γίνει ένα με τον κόσμο του "φτάνει πια", και όχι να χρησιμοποιήσει τη δυσαρέσκεια αυτή σαν εφαλτήριο αντιγραφής της αστικής πολιτικής. Η διαδικασία της 1ης Πανελλαδικής Σύσκεψης, μιας πρωτόγνωρης διαδικασίας, περιλαμβάνει ήδη την πραγματοποίηση 120 συνελεύσεων (ίσως και περισσότερων) σ’ όλη τη χώρα, τη διαμόρφωση 120 συντονιστικών επιτροπών με σύνδεση με τη γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ, την ανάδειξη εκατοντάδων εκπροσώπων απ’ όλη τη χώρα. Όλα αυτά είναι βήματα προς τα μπρος σχετικά με τη συγκρότηση και πρέπει να γίνουν κι άλλα για τον ανεξάρτητο, πρωταγωνιστικό ρόλο της Αριστεράς στην ελληνική κοινωνία. Όλα αυτά θα γεννήσουν κι άλλες ιδέες, κι άλλες προτάσεις, θα εμπλουτίσουν και θα βαθύνουν τα περιεχόμενα και τους στόχους, θα υποβοηθήσουν τις πρωτοβουλίες και τον προγραμματικό λόγο και, κυρίως, θα φέρουν στο επίκεντρο το "λαό του ΣΥΡΙΖΑ", τις ανάγκες του, τις ιεραρχήσεις του. Γιατί αυτός είναι ο βασικός παράγοντας που κάνει το ΣΥΡΙΖΑ να είναι το "μεγαλύτερο ενωτικό, ελπιδοφόρο, αριστερό εγχείρημα της τελευταίας δεκαετίας", γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουν να αλλάξουν τα πράγματα στην Αριστερά, τη χώρα και την κοινωνία.

Όσο πιο γρήγορα ανταποκριθούμε στην διάχυτη "ζήτηση για ΣΥΡΙΖΑ", όσο πιο γρήγορα δώσουμε ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο σε αυτή τη "ζήτηση" και δεν την χρησιμοποιήσουμε απλά για να σκαρφαλώσουμε στην κεντρική πολιτική σκήνη, θα κερδίζουμε και θα κατοχυρώνουμε την εμπιστοσύνη και το ενδιαφέρον που τρέφει ο κόσμος προς το εγχείρημα μας. Φυσικά αν μας ενδιαφέρει η διαμόρφωση ενός πλειοψηφικού κοινωνικού μπλοκ, πρέπει να κάνουμε όσους ενδιαφέρονται σήμερα, ενεργούς συναγωνιστές στην προσπάθεια μας.

Ρούντι Ρινάλντι

Πόλη

Συμμετέχοντες

Ομιλητές

Εκπρόσωποι

Πάτρα

220

17

85

Λαμία

55

14

25

Αγ. Νικόλαος

55

16

9

Σητεία

30

9

10

Ιεράπετρα

70

9

10

Ρέθυμνο Φοιτητές

40

8

 

Ρέθυμνο

100

21

23

Ηράκλειο Φοιτητές

55

6

 

Αρκετή συζήτηση αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα στα έντυπα και στις ηγεσίες της Αριστεράς (κι όχι τόσο μέσα στον κόσμο) σχετικά με το πρόγραμμα εξουσίας και με το εναλλακτικό κυβερνητικό πρόγραμμα. Από την πλευρά του ΚΚΕ, μεγάλη έμφαση στο ζήτημα έδωσε σε μια εκτενή τοποθέτησή της η Αλ. Παπαρήγα, που δημοσιεύεται σε τέσσερις σελίδες στο "Ριζοσπάστη" (02.12.2007 σελ 15-18). Μια χαρακτηριστική αναφορά:

"Η κυβέρνηση, το όργανο της λαϊκής εξουσίας, θα είναι υποχρεωμένο να ικανοποιήσει πιεστικές λαϊκές ανάγκες αλλά και να εξασφαλίσει τη συμμετοχή του λαού στο νέο πρωτόγνωρο έργο, να στηρίζει το λαϊκό κίνημα, να στηρίζεται και να ελέγχεται από αυτό μέσα από νέους θεσμούς εργατικού και κοινωνικού ελέγχου. Οι θεσμοί αυτοί θα γεννώνται στην πορεία της αναμέτρησης και, ιδιαίτερα, στην κορύφωση της. Από τα πρώτα της βήματα, η κυβέρνηση, η λαϊκή εξουσία, θα έχει να αντιμετωπίσει την οργανωμένη εσωτερική και διεθνή αντίδραση. Αναπόφευκτα θα τεθεί το ζήτημα αναδίπλωση ή αντεπίθεση".

Η ηγεσία του ΚΚΕ, φέρνοντας το ζήτημα της λαϊκής εξουσίας στο προσκήνιο της πολιτικής συζήτησης, όχι σαν ένα ζήτημα ζύμωσης αλλά σαν ένα ζήτημα άμεσης πολιτικής αντιπαράθεσης και διαχωρισμού, επιχειρεί δύο πράγματα: Από τη μια, να "στριμώξει" το ΣΥΡΙΖΑ, που κατά το ΚΚΕ δεν αμφισβητεί την αστική εξουσία, κι έτσι να περιχαρακώσει τις γραμμές του κόμματος από τη διείσδυση του ενωτικού μηνύματος που εκπέμπει ο ΣΥΡΙΖΑ. Από την άλλη, να απαξιώσει το κινηματικό μήνυμα που εκπέμπει ο ΣΥΡΙΖΑ, να μειώσει τη σημασία του μετώπου ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό. Η ηγεσία του ΚΚΕ επιχειρεί να πείσει ότι δήθεν το κρίσιμο είναι το τι θα γίνει με την κατάκτηση της εξουσίας και όχι το πώς σήμερα θα τροποποιηθούν (ή και θα ανατραπούν) οι συσχετισμοί. "Οι κοινωνικοί αγώνες μικρά αποτελέσματα μπορεί να έχουν", λέει και ξαναλέει η Αλέκα – πάλι δε καλά, που φτάνει να αναγνωρίζει ότι μπορεί να έχουν έστω μικρά αποτελέσματα, καθ’ ότι, παλιότερα, ήταν κι αυτό ακόμη αμφισβητήσιμο. Τα μεγάλα κινήματα του τελευταίου δίχρονου ήταν αυτά που έκαναν υποχρεωτική αυτή τη μικρή αναδίπλωση, αλλά και πάλι ο πυρήνας της τοποθέτησης παραμένει ο ίδιος: "Για να γίνει αποτελεσματική η πάλη, πρέπει το λαϊκό κίνημα να έχει τη δική του πρόταση εξουσίας. Έτσι θα αποσπά και κάποιες κατακτήσεις…" (συνέντευξη Αλ. Παπαρήγα στο "Βήμα", 10 Φλεβάρη 2008).

Η λαϊκή εξουσία μετατρέπεται σε φαντασίωση, κι ενώ η γ.γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ είναι λαλίστατη στο τι θα γίνει στα πλαίσια της λαϊκής εξουσίας, στο τι θεσμοί θα γεννηθούν, στο πώς θα αντιμετωπισθεί η διεθνής και εσωτερική αντίδραση (αναπαράγοντας ορισμένα γενικά σωστά πράγματα από την εμπειρία προηγούμενων επαναστατικών αποπειρών), υπάρχει μια εκκωφαντική σιωπή για το βασικό. Πώς, δηλαδή, θα φτάσουμε εκεί; Πώς θα οικοδομηθεί ο υποκειμενικός παράγοντας και πώς θα ανατραπούν οι τωρινοί συσχετισμοί; Κι ακόμη, τι απαγορεύει σήμερα την ενωτική δράση στο μαζικό κίνημα, γιατί μια αντινεοφιλελεύθερη και αντιμπεριαλιστική κατεύθυνση να μην αποτελεί επαρκή βάση; Έτσι αναπαράγεται μια κατάσταση απογείωσης από την πραγματικότητα. Και αυτή συμπληρώνεται με ένα κλίμα αφασιακής γενικολογίας, καθ’ ότι ούτε το ζήτημα του σοσιαλισμού ως προοπτικής τίθεται με σοβαρούς όρους από πλευράς ηγεσίας του ΚΚΕ – είναι χαρακτηριστικό ότι τα συμπεράσματα γύρω από τις αιτίες της κατάρρευσης ακόμη μελετώνται και αναμένονται.

Είναι, εν τέλει, άδικος ο ισχυρισμός ότι ο αρρωστημένος "ιδεασμός" για τη λαϊκή εξουσία είναι αποπροσανατολιστικός για το κίνημα και "χρήσιμος" για τη διάσπαση και τη μείωση της εμβέλειας του κινήματος; Ποιος βγαίνει κερδισμένος απ’ αυτόν;

Τα κυβερνητικά διλήμματα των ΜΜΕ

Από την άλλη πλευρά, βλέποντας το ρεύμα προς τον ενωτικό, κινηματικό, νεανικό και μαχητικά αντιπολιτευτικό ΣΥΡΙΖΑ, οι φωστήρες των ΜΜΕ επιχειρούν να τον εγκλωβίσουν στα δήθεν αδυσώπητα διλήμματα της πραγματικότητας. Τα ποσοστά σας ανεβαίνουν, πρόταση εξουσίας όμως έχετε; Αυτό είναι το πιο συνηθισμένο μοτίβο που θέτουν. Τι αγωνία κι αυτή για να έρθει η Αριστερά στην εξουσία, θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί. Όμως ο στόχος των καλοπληρωμένων υπάλληλων του κάθε Λαμπράκη, Μπόμπολα, Λάτση, Βαρδινογιάννη και Αγγελόπουλου, είναι άλλη: Να εγκλωβιστεί η λαϊκή ριζοσπαστικοποίηση στον κυβερνητισμό. Προφανώς, οι ισχυροί των ΜΜΕ καθορίζουν το πλαίσιο της συζήτησης και τον ορίζοντα του ρεαλιστικού και εφικτού. Γι’ αυτούς η επίτευξη στόχων και αιτημάτων του λαϊκού κινήματος δεν είναι εφικτή μέσα από μεγάλα κινήματα, από τη μαζική εξωκοινοβουλευτική πάλη. Μόνο, υποτίθεται, μέσα από την κυβερνητική διαχείριση μπορεί να επιτευχθούν στόχοι. Και η κυβερνητική διαχείριση μπορεί να γίνει εφικτή μόνο μέσα από μια κυβέρνηση συνεργασίας. Να, λοιπόν, πώς η επιχειρηματική ελίτ επιχειρεί να παρέμβει μέσα στο υπό διαμόρφωση ρεύμα προς τη ριζοσπαστική Αριστερά και να το φορμουλάρει στα γνωστά κεντροαριστερά σενάρια. Σήμερα, βέβαια, ούτε καν η ανανεωτική πτέρυγα του ΣΥΝ δεν αναφέρεται στην κεντροαριστερά, όπως γινόταν σε προηγούμενες περιόδους, ακριβώς γιατί βρίσκεται τόσο χαμηλά η αξιοπιστία του ΠΑΣΟΚ. Όμως, από πλευράς δυναμικών κέντρων, η επιχείρηση διαμόρφωσης επιρροών και ώθησης προς την κεντροαριστερά ήδη δρομολογείται μέσα από κυβερνητικού χαρακτήρα διλήμματα αλλά και με την άνευρη επικοινωνιακή προβολή, ειδικά με την υπερ-προβολή, της ηλικιακής ανανέωσης και την αποσιώπηση της κινηματικής στόχευσης.

Αντίσταση ή κυβερνητισμός

Ο κυβερνητισμός είναι ένας πατροπαράδοτος προσανατολισμός της επίσημης Αριστεράς, και των δύο ιστορικών πτερύγων της, και του ΚΚΕ και της ανανεωτικής Αριστεράς. Τα προγράμματα τους, ειδικά μέχρι την οπισθοχώρηση στις αρχές της δεκαετίας του ’90, ήταν υποταγμένα στην επίκληση της κυβέρνησης των προοδευτικών δυνάμεων (και στη συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ, φυσικά) σαν μόνης λύσης για το λαϊκό κίνημα. Οδηγήθηκαν στη συγκυβέρνηση (με ΝΔ αρχικά, με ΝΔ και ΠΑΣΟΚ στη συνέχεια) το ’89 -’90. Ανάλογα παραδείγματα υπήρξαν και σε διεθνές επίπεδο, όπως της πληθυντικής αριστεράς στη Γαλλία και των κεντροαριστερών κυβερνήσεων στην Ιταλία. Το επίδικο για τα δυναμικά κέντρα του συστήματος, ειδικά στις σημερινές συνθήκες πολιτικής κρίσης και απονομιμοποίησης του δικομματισμού, είναι να ενταχθεί στη ρότα του κυβερνητισμού και ο ΣΥΡΙΖΑ. Όμως ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ένα ενωτικό και κινηματικό εγχείρημα με αρκετά στοιχεία πρωτοτυπίας για την ελληνική μεταπολιτευτική ιστορία. Ο ριζοσπαστικός αντινεοφιλελευθερισμός του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί και πρέπει να μην ενσωματωθεί. Στο πλαίσιο αυτό, η συζήτηση που προέρχεται από ηγετικά στελέχη του ΣΥΝ για εναλλακτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης πρέπει να εκληφθεί σαν προσαρμογή στις απαιτήσεις της επικοινωνιακής πολιτικής, που μπορεί να επαναφέρει αρκετούς κινδύνους στη ρότα του κυβερνητισμού. Δεν είναι φοβική η τοποθέτησή μας. Είναι επιθετική απέναντι στους κυρίους των συγκροτημάτων, που ενώ, μέχρι τώρα, αντιμετώπιζαν το κίνημα και το ΣΥΡΙΖΑ σαν "αριστερίστικο γκρουπούσκουλο", τώρα επιχειρούν να φορμουλάρουν τα όρια του εφικτού και τους τρόπους των διεκδικήσεων του κινήματος. Είναι επιθετική, γιατί είναι στιγμή αντίστασης, είναι στιγμή να βαθύνει το πολιτικό περιεχόμενο και το ιδεολογικό στοιχείο μέσα στην πλατιά αντινεοφιλελεύθερη συμμαχία μας. Είναι στιγμή αντίστασης στην ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική, που φουλάρει ειδικά αυτό το διάστημα. Είναι στιγμή αντίστασης και εγρήγορσης, όχι εφησυχασμού από την άνοδο των ποσοστών και εσωστρέφειας με θεωρητικά κατασκευάσματα. Είναι στιγμή να υπάρξουν δομές στη λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ που να βοηθούν την αντίσταση. Παράλληλα, κανείς δεν μπορεί να υποτιμά ή να θεωρεί μη ρεαλιστικά τα αιτήματα που αναδεικνύονται μέσα από την αντίσταση αυτή: Π.χ. το "Να ζει κανείς με αξιοπρέπεια από ένα μισθό και μια σύνταξη" είναι ένα κεντρικό προγραμματικό στοιχείο. Το ίδιο ισχύει για το "Κανείς φτωχός, κανείς αποκλεισμένος από εργασία, παιδεία, υγεία, ασφάλιση". Το ίδιο επίσης για το "Να φορολογηθεί αποφασιστικά το μεγάλο κεφάλαιο". Το ίδιο για το "Έξω το ΝΑΤΟ και οι βάσεις". Με απλά λόγια, είναι σκέτη κοροϊδία το ότι είμαστε δύναμη άρνησης και το ότι δεν έχουμε πλαίσιο θετικών προτάσεων. Δεν είναι εκεί το ζήτημα. Το ζήτημα είναι αν αυτό το πλαίσιο θα είναι συμβατό ή ανταγωνιστικό με τις απαιτήσεις του κεφαλαίου, αν θα είναι κεντροαριστερό ή πραγματικά αριστερό.

Χρίστος Καραμάνος

Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να έχει
στόχο τη ριζική ανατροπή των συσχετισμών

Για τον προσανατολισμό του ΣΥΡΙΖΑ εν όψει της Πανελλαδικής Σύσκεψης, για την κρίση του δικομματισμού, αλλά και για τα μέτωπα που πρέπει να οικοδομηθούν για τη ριζική ανατροπή των συσχετισμών, μιλάει στην "Αριστερά!" ο νέος πρόεδρος του ΣΥΝ, Αλέξης Τσίπρας.

Η εκλογή σου στην προεδρία του ΣΥΝ προκάλεσε διαφορετικές αντιδράσεις. Αλλιώς την υποδέχτηκε ο κόσμος, αλλιώς τα κόμματα, αλλιώς τα συγκροτήματα. Υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον και προβολή, αλλά και "πεσίματα". Πώς τα σχολιάζεις όλα αυτά;

Έχει γίνει πολύ μεγάλη κουβέντα για το ρόλο των ΜΜΕ καθ’ όλη την προσυνεδριακή διαδικασία και για την υποδοχή της υποψηφιότητάς μου από την πλευρά τους. Η αλήθεια είναι ότι τα ΜΜΕ δεν έκρυψαν αδυναμίες – το αντίθετο μάλιστα. Η προσπάθειά τους για αποδόμηση της υποψηφιότητάς μου ήταν ευθέως ανάλογη της δημοσιότητας που είχε. Από την άλλη, όμως, δεν μπορούσαν να κρύψουν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για ένα τολμηρό βήμα που κάναμε στο Συνασπισμό. Η πραγματικότητα είναι ότι το πολιτικό σύστημα βρίσκεται σε μεγάλη κρίση, τα εκδοτικά συγκροτήματα βρίσκονται σε αμηχανία, και αυτό αντανακλάται στον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίστηκαν και την υπόθεση του συνεδρίου του ΣΥΝ και της υποψηφιότητάς μου. Μην έχετε καμία αυταπάτη ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα αρχίσουν να μας χτυπούν αλύπητα, ακόμα κι αυτοί που υποδέχτηκαν θετικά την εκλογή ενός νέου ανθρώπου στην ηγεσία ενός κόμματος της Αριστεράς.

Το σύστημα αντιδρά σε κάτι νέο, που προκύπτει στο πλαίσιο της κρίσης; Ή πάει να δημιουργήσει εναλλακτική διέξοδο απέναντι στο δικομματισμό, ο οποίος φαίνεται να χάνει τις ισορροπίες του;

Το σύστημα, καταρχήν, προσπαθεί να ενσωματώσει το καινούριο, προκειμένου να μην αποκτήσει ριζοσπαστική δυναμική και βγει εκτός ελέγχου. Αυτή ήταν η τακτική των ΜΜΕ και στην υποψηφιότητά μου στο δήμο της Αθήνας, αλλά πολύ περισσότερο στη διαδικασία εκλογής μου στην προεδρία του Συνασπισμού. Από την πλευρά μας, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε τις αντιφάσεις του συστήματος και τα ΜΜΕ, όχι να γίνουμε παιχνίδι τους. Εκεί είναι το κρίσιμο στοίχημα για μας.

Όλα δείχνουν ότι έχουμε νέα δεδομένα για το πολιτικό σύστημα. Ο δικομματισμός εμφανίζεται σταθερά να υποχωρεί και στους δύο πυλώνες του. Την ίδια ώρα, η προσπάθεια του Καραμανλή για φυγή προς τα εμπρός, επιταχύνοντας τις "μεταρρυθμίσεις", συναντά δυσκολίες από τις αντιδράσεις και τις κινητοποιήσεις. Ποια είναι η εκτίμησή σου για το βάθος και την έκταση της κρίσης και πόσο θα αλλάξει το πολιτικό σκηνικό;

Νομίζω ότι η κρίση που περνά το πολιτικό σύστημα έχει δομικά χαρακτηριστικά, δεν είναι συγκυριακή. Το σύστημα βρίσκεται στα όριά του. Ο επιθετικός νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός γεννά και αναπαράγει αδιέξοδα, τα οποία δεν μπορεί να λύσει. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο να επισημάνουμε ότι, ίσως για πρώτη φορά μετά τη μεταπολίτευση, φαίνεται ότι το σύστημα δεν μπορεί να δώσει λύσεις. Βυθίζεται σ’ ένα πλαίσιο διαφθοράς, παρακμής, η πολιτική ζωή έχει μετατραπεί σ’ ένα τεράστιο ριάλιτι. Οι πολίτες, για πρώτη φορά, έχουν αρχίσει να μην έχουν καμία προσδοκία από τα δύο κόμματα εξουσίας. Αυτό, κατά γενική ομολογία, είναι ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο η Αριστερά μπορεί να δράσει. Μπορεί να γίνει μια εναλλακτική διέξοδος από την κρίση και, κυρίως, μπορεί να γίνει μία διέξοδος από την κρίση για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι βρίσκονται σήμερα στο περιθώριο. Μπορεί να είναι μια νέα ελπίδα. Μ’ αυτήν την έννοια, νομίζω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κρίση του πολιτικού συστήματος δεν πρέπει να είναι μια μοιρολατρική, φοβική προσέγγιση. Πρέπει να προσεγγίσουμε την κρίση με επιθετικό τρόπο. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι ξανάρθε η ώρα της Αριστεράς και, αυτή τη φορά, η Αριστερά πρέπει να διαχειριστεί τη συμμετοχή της και τον κεντρικό ρόλο που έχει να παίξει στις εξελίξεις με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που τη διαχειρίστηκε την προηγούμενη περίοδο – το 1989, για παράδειγμα, που διέψευσε τις προσδοκίες. Και το λέω αυτό, διότι γίνεται μια μεγάλη συζήτηση το τελευταίο διάστημα. Ιδίως από την πλευρά του ΚΚΕ υπάρχει μια προσέγγιση φοβική, θα έλεγα, ότι το πολιτικό σύστημα είναι σε κρίση, ο καπιταλισμός είναι σε κρίση, αλλά θα την ξεπεράσει, διότι επεξεργάζονται σχέδια, και τα μεγάλα συμφέροντα θα βρούν λύσεις. Σ’ αυτό το παιχνίδι όμως υπάρχει και το λαϊκό κίνημα. Σ’ αυτό το παιχνίδι υπάρχουν και οι κοινωνικές αντιστάσεις. Κι εκεί βρίσκεται ο ρόλος της Αριστεράς. Να εκμεταλλευτεί τις δομικές αδυναμίες του πολιτικού συστήματος και να γίνει μια εναλλακτική πρόταση διεξόδου. Σε μια διαφορετική κατεύθυνση, όμως, από την κατεύθυνση διαχείρισης της κρίσης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ θα κινηθεί προς την κατεύθυνση του βαθέματος της κρίσης; Θα παλέψει για την τόνωση του λαϊκού κινήματος, για να φτάσει ακόμα πιο πολύ στα όριά του το δικομματισμό;

Νομίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ στο επόμενο διάστημα πρέπει να κινηθεί στην κατεύθυνση της διέγερσης των κοινωνικών αντιστάσεων. Υπάρχουν όμως δύο δρόμοι μπροστά: Ο δρόμος της γενίκευσης της απάθειας των πολιτών, όπου μπορεί, ας πούμε, να μετεξελιχθεί σε μια αμερικανοποίηση της πολιτικής ζωής, όπου όλοι θα δυσφορούν και θα αδιαφορούν για την πολιτική και τα πολιτικά κόμματα και δεν θα πηγαίνουν καν να ψηφίζουν, θεωρώντας ότι τίποτα δεν θ’ αλλάξει. Η άλλη προοπτική, ο άλλος δρόμος είναι ο δρόμος της ενίσχυσης των κοινωνικών αντιδράσεων που θα φέρουν στο επίκεντρο τις πολιτικές δυνάμεις. Θα γίνουν πόλος και μοχλός των πολιτικών εξελίξεων τα κινήματα, οι αγώνες, οι διεκδικήσεις της κοινωνίας και του λαϊκού και νεολαιίστικου κινήματος. Νομίζω ότι αυτός είναι ο μόνος ενδεδειγμένος δρόμος για την Αριστερά και για το ΣΥΡΙΖΑ.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πλέον συγκινεί ένα όλο και μεγαλύτερο κομμάτι του κόσμου. Η περίοδος αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για να μιλάμε με πιο ουσιαστικούς όρους για την ενότητα της Αριστεράς, για την ενότητα στη δράση; Η πλατιά βάση του ΠΑΣΟΚ ή ακόμα και του ΚΚΕ πώς μπορεί να μπει σε μια άλλη ρότα;

Νομίζω ότι η ενότητα της Αριστεράς είναι μια διαδικασία που έχει ήδη ξεκινήσει. Και αυτό δεν μπορούμε να το παραβλέψουμε. Είναι ο μεγάλος πόθος όχι μονάχα των αριστερών ή όσων έχουν κατά καιρούς ενταχθεί στην Αριστερά και είναι απογοητευμένοι σήμερα. Είναι, νομίζω, και μια προσδοκία ευρύτερων τμημάτων της ελληνικής κοινωνίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι τις προηγούμενες μέρες δημοσιεύθηκε μια δημοσκόπηση που έδειχνε ότι όχι μονάχα οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ, ένα συντριπτικό ποσοστό της τάξης του 76%, αν δεν κάνω λάθος, θεωρούν απαραίτητη τη συνεργασία και την ενότητα των δυνάμεων της Αριστεράς. Αυτό φανερώνει ότι, απ’ τη μια, η σταθερή γραμμή ενότητας του εγχειρήματος του ΣΥΡΙΖΑ ήταν σωστή, αφετέρου φανερώνει ότι το πρόβλημα από τη στάση που κρατά το έχει το ΚΚΕ, όχι ο ΣΥΡΙΖΑ. Νομίζω ότι είναι ένα μεγάλο στοίχημα για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας η διεύρυνση του ενωτικού εγχειρήματος του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι ένα μεγάλο στοίχημα, αν θέλετε, και οι εξελίξεις που θα έχουμε στα υπόλοιπα κόμματα. Κυρίως, οι εξελίξεις που θα υπάρχουν και στο ΚΚΕ, διότι πιστεύω ότι έχει αδιέξοδη στρατηγική. Η στρατηγική του ΚΚΕ, που ήταν να ηγεμονεύσει στο χώρο της Αριστεράς εκμηδενίζοντας την επιρροή των άλλων αριστερών δυνάμεων, μπορεί να ήταν αποτελεσματική στην περίοδο που ο δικομματισμός ήταν στην ακμή του, είναι όμως απολύτως αναποτελεσματική σε μια περίοδο έντονης κρίσης του δικομματικού συστήματος. Διότι, σε περίοδο έντονης κρίσης του δικομματισμού, η κοινωνία και ο κόσμος της Αριστεράς έχει ανάγκη μια εναλλακτική διέξοδο. Η διέξοδος δεν μπορεί να δοθεί μέσα από την περιχαράκωση και τον απομονωτισμό των αριστερών δυνάμεων.

Μπορεί, όμως, να δοθεί με κεντροαριστερά σενάρια και λύσεις τύπου Πρόντι, που ακούγονταν και ακούγονται από κάποιες πλευρές;

Νομίζω πως, στις μέρες μας, αυτό που παλιότερα είχε ταλανίσει πάρα πολύ το Συνασπισμό και τον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς, δηλαδή οι προτάσεις και η φιλολογία περί κεντροαριστεράς, αποτελούν πλέον το συντομότερο ανέκδοτο. Όχι μονάχα γιατί έχουν αποτύχει τα εγχειρήματα όπου εφαρμόστηκαν, αλλά κυρίως γιατί είναι πια φανερό ότι η προσκόλληση της Αριστεράς γύρω από το κέντρο, σε μια κατεύθυνση υπηρέτησης νεοφιλελεύθερων σχεδίων, δεν μπορεί να δώσει καμία λύση στα ολοένα και πιο οξυμμένα κοινωνικά προβλήματα και στις μεγάλες αντιθέσεις που παρουσιάζονται. Νομίζω ότι είναι φανερό πια πως χρειάζονται λύσεις σε μια πιο ριζοσπαστική κατεύθυνση. Λύσεις που θα δημιουργήσουν ένα νέο πλαίσιο σχέσεων και θα απαντούν και στο μεγάλο ζήτημα, που είναι το ζήτημα της εξουσίας κι όχι μονάχα της διαχείρισης και της διακυβέρνησης. Το ζήτημα της εξουσίας είναι αυτό που σήμερα πρέπει να λυθεί προκειμένου να αντιμετωπιστούν μια σειρά ζητήματα που έχουν να κάνουν με την κοινωνική συνοχή, την κοινωνική προστασία. Δηλαδή, σήμερα πρέπει να μπορείς να απαντήσεις στο αν την εξουσία την έχει η κυβέρνηση ή την έχουν οι εξωθεσμικοί κύκλοι και τα μεγάλα εκδοτικά συμφέροντα, τα μεγάλα επιχειρηματικά λόμπι. Οι τράπεζες και οι νταβατζήδες, που έλεγε ο Καραμανλής, που αυξάνουν την κερδοφορία τους με ιλιγγιώδεις ρυθμούς την ίδια στιγμή που αυξάνεται η ανεργία, η ανασφάλεια, και η ακρίβεια ταλανίζει τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Πρέπει να απαντήσεις σ’ αυτά τα ζητήματα, γι’ αυτό και χρησιμοποίησα στην ομιλία μου στο συνέδριο έναν όρο που ξένισε πολλούς, για την ανάγκη μιας "νέας μεταπολίτευσης", αλλά από τα κάτω αυτή τη φορά. Σήμερα χρειάζεται μια από τα κάτω διαδικασία, που θα δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο σχέσεων ανάμεσα στην πολιτική και την οικονομική εξουσία, ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και στα ΜΜΕ που λειτουργούν ανεξέλεγκτα. Και ένα νέο καταστατικό χάρτη, αν θέλετε, όπου θα επαναπροσδιοριστούν με κοινωνικούς όρους τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία. Νομίζω ότι η δική μας εναλλακτική πρόταση, η πρόταση της Αριστεράς, δεν μπορεί να είναι σήμερα πρόταση διαχείρισης. Πρέπει να είναι μια πρόταση που θα ’χει σαν στόχο τη ριζική ανατροπή των σημερινών συσχετισμών και του σημερινού πλαισίου, πρόταση ενίσχυσης των δυνάμεων της εργασίας απέναντι στην ασύδοτη δράση των δυνάμεων της αγοράς.

Είμαστε μπροστά στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ, και οι συνελεύσεις μέχρι σήμερα δείχνουν ότι υπάρχει συμμετοχή και διάθεση του κόσμου. Είπες, μάλιστα, ότι η κοινωνία πρέπει να κάνει κατάληψη στις τοπικές επιτροπές του ΣΥΡΙΖΑ. Χρειάζεται να παρθούν κάποιες πρωτοβουλίες για μεγαλύτερο άπλωμα και δέσιμο του ΣΥΡΙΖΑ με την κοινωνία;

Νομίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να μετασχηματιστεί. Απ’ την άλλη, όμως, πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι γι’ αυτό το μετασχηματισμό χρειάζονται σταθερά βήματα. Το ζητούμενο, κατά τη γνώμη μου, είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να βρίσκεται μέσα στους κοινωνικούς χώρους, κι όχι να αναλώνεται σε εσωτερικές διαδικασίες. Να βρίσκεται μέσα στην κοινωνία, στους μαζικούς χώρους, στις τοπικές κοινωνίες, στους εργασιακούς χώρους, στις σχολές, και να μπορεί να τον προσεγγίσει ο ανένταχτος κόσμος της Αριστεράς και όσοι βλέπουν με ενδιαφέρον αυτό το εγχείρημα. Να μη μείνει ένα εγχείρημα σε επίπεδο κορυφής, αλλά να μετασχηματιστεί σε ένα εγχείρημα σε επίπεδο βάσης. Αυτό είναι το ζητούμενο. Για να γίνει αυτό, όμως, είπα και πριν, χρειάζονται προσεκτικά βήματα. Χρειάζεται να γίνει μια πλατιά εξόρμηση δημιουργίας επιτροπών σε επίπεδο βάσης, χρειάζεται αυτές οι επιτροπές να συντονίζουν τα βήματά τους, να συσπειρώνουν κόσμο γύρω απ’ τα προβλήματα, με σταθερό προσανατολισμό την ενότητα στη δράση. Χρειάζεται περισσότερη πρακτική δουλειά και λιγότερη θεωρητική συζήτηση. Ο κόσμος έρχεται και προσεγγίζει τις πολιτικές μας πρωτοβουλίες γιατί θέλει να ενταχθεί σ’ ένα πλαίσιο δράσης για να λύσει τα προβλήματά του. Βεβαίως, αργότερα μπορεί να κερδίσουμε και την ιδεολογική ηγεμονία στην κοινωνία και να συζητάμε για το σοσιαλισμό. Αλλά σήμερα, που είμαστε στο στάδιο να απαντήσουμε στη μεγάλη επίθεση που δεχόμαστε από ένα νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, το πρώτο που έχουμε να κάνουμε είναι να συσπειρώσουμε τον κόσμο γύρω από ένα πλαίσιο δράσης και πρόγραμμα δράσης που θα απαντά στα προβλήματα. Νομίζω ότι αυτό είναι το πρώτο βήμα για να προχωρήσουμε και σε ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Άρα, απαιτούνται προσεκτικά βήματα, οργανωτική συγκρότηση, άνοιγμα σε επίπεδο τοπικό στην κοινωνία και στην κοινωνική Αριστερά και, γιατί όχι, πειραματισμός και σε μοντέλα αυτοοργάνωσης. Να μπορέσουμε να υποδεχθούμε ένα κοινωνικό δυναμικό που επενδύει σ’ εμάς, που ελπίζει στην ενδυνάμωση του ενωτικού εγχειρήματος του ΣΥΡΙΖΑ.

Πώς κρίνεις τη συμμετοχή μιας κομμουνιστικής οργάνωσης στο ΣΥΡΙΖΑ; Οι προσπάθειες για ακόμα μεγαλύτερη διεύρυνση προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν;

Θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σημαντική η συμμετοχή της ΚΟΕ στο εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ. Νομίζω ότι η κομμουνιστική συνιστώσα είναι ένας από τους πυλώνες του όλου εγχειρήματος. Είναι ένας πυλώνας, όπως πυλώνας είναι και ο Συνασπισμός με όσες δυνατότητες αυτό μπορεί να σηματοδοτεί, όπως επίσης πυλώνας πρέπει να είναι στο μέλλον η δυνατότητα να δημιουργηθεί μία συνιστώσα προερχόμενων από το σοσιαλιστικό χώρο. Επίσης, θεωρώ ότι πρέπει να διευρυνθεί ο ΣΥΡΙΖΑ με την παρουσία κι άλλων δυνάμεων από το χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, με αναφορά σ’ αυτό που ονομάζουμε κομμουνιστικό κίνημα.

Στο ασφαλιστικό μπορεί να δούμε ξανά ό,τι είδαμε στην αναθεώρηση του Συντάγματος; Μπορεί το κίνημα να σταματήσει την αντιμεταρρύθμιση Καραμανλή;

Νομίζω ότι για το ασφαλιστικό θα δοθεί μεγάλη μάχη. Υπάρχει αυτή τη στιγμή στην ελληνική κοινωνία εδραιωμένη η πεποίθηση ότι οι "αλλαγές" δεν πρέπει να περάσουν. Υπάρχει κι ένα θετικό κεκτημένο, οι αντιστάσεις στο νόμο Γιαννίτση και η ματαίωσή του. Νομίζω ότι το επόμενο διάστημα θα δοθούν πολύ σημαντικές μάχες στο ασφαλιστικό, στα εργασιακά, στα λιμάνια, στη ΔΕΗ, στους δημόσιους οργανισμούς, στην Ολυμπιακή. Σε αυτές τις μάχες πρέπει να πρωτοστατήσει η ριζοσπαστική αριστερά. Κυρίως, πρέπει να αποκρούσει μαζί με την κοινωνία τις προθέσεις της κυβέρνησης για την εκποίηση του δημόσιου πλούτου. Το ασφαλιστικό μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερο από το άρθρο 16, υπό την έννοια του ότι η συνταγματική μεταρρύθμιση έμεινε στα χαρτιά εξαιτίας της δράσης της νέας γενιάς, της νεολαίας. Το ασφαλιστικό δεν είναι μόνο ότι πρέπει να μείνει στα χαρτιά, είναι ότι πρέπει να ξεσκεπάσει και τις προθέσεις ενός ολόκληρου συστήματος διακυβέρνησης, αυτού του συναινετικού δικομματισμού που δουλεύει προς όφελος των λίγων και εις βάρος των πολλών. Μπορεί δηλαδή το ασφαλιστικό να γίνει το πεδίο εκείνο της πάλης που θα αποτελέσει το επόμενο διάστημα την απαρχή μεγάλων ριζοσπαστικών ανατροπών στο ευρύτερο πολιτικό σκηνικό.

Την συνέντευξη πήρε ο Μιχάλης Σιάχος

Η Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ αναμένεται με εύλογο ενδιαφέρον. Στις τελευταίες εκλογές η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες ενός σημαντικού ποσοστού του κόσμου της Αριστεράς, δοθέντος ότι το ποσοστό που έλαβε ξεπερνούσε το άθροισμα των συνιστωσών του. Έκτοτε, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η επιρροή του ΣΥΡΙΖΑ ανέβαινε για να εκτιναχθεί τις τελευταίες ημέρες στο 18%. Πού οφείλεται αυτή η απροσδόκητη κατακόρυφη άνοδος; Τρεις είναι, κατά τη γνώμη μου, οι καθοριστικοί παράγοντες. Πρώτος, η αγανάκτηση της πλειοψηφίας των Ελλήνων και ειδικά των αριστερών, μπροστά στην υπαρκτή πραγματικότητα. Ζούμε μια περίοδο παρακμής και σήψης. Οι εκλογείς όλο και περισσότερο συνειδητοποιούν ότι δεν μπορούν να περιμένουν τίποτε από τα δύο κόμματα που, με ελάχιστες διαφορές, εφαρμόζουν μια σκληρή πρακτική ανασυγκρότησης σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων. Η συνολική άνοδος του ποσοστού των κομμάτων και των οργανώσεων της Αριστεράς εκφράζει αυτήν ακριβώς την αγανάκτηση και την αντίστοιχη απονομιμοποίηση των κομμάτων της αστικής τάξης. Δεύτερος παράγων της θεαματικής ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι το ενωτικό του κάλεσμα ανταποκρίνεται στην απαίτηση του "λαού" της Αριστεράς για κοινή δράση. Τρίτο, ασφαλώς είχε θετική απήχηση η ανάδειξη στην ηγεσία του ΣΥΝ ενός νέου ανθρώπου που αναδείχτηκε μέσα από τους αγώνες των τελευταίων ετών.

Ως εδώ καλά! Όμως πολύς λόγος γίνεται τελευταία για κυβερνητική πλειοψηφία, για αριστερή κυβέρνηση, κ.λπ. Οι αναφορές είναι εν γένει αόριστες. Ας το συζητήσουμε. Η Αριστερά, όπως σωστά λέγεται, δεν είναι μόνο δύναμη διαμαρτυρίας. Επιδιώκει την εξουσία για να εφαρμόσει το δικό της πρόγραμμα. Ποιες είναι όμως οι δυνάμεις της Αριστεράς. Το έχει πει πολλές φορές ο Α. Αλαβάνος. Το είπε ρητά και το Α. Τσίπρας: "Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι Αριστερά". Ελπίζουμε, λοιπόν, ότι ο ΣΥΝ δεν θα γοητευθεί από τις σειρήνες του κυβερνητισμού και ότι θα συνεχίσει την ενίσχυση της αριστερής φυσιογνωμίας του. Ότι δεν θα πάθει ό,τι έπαθε η γαλλική και η ιταλική Αριστερά.

Ας πάμε τώρα περίπου μισό αιώνα πίσω. Δύσκολος καιρός, προετοιμάζονταν οι εκλογές του 1961 (ελπίζω να μην κάνω λάθος με τη χρονιά), και στην ηγεσία της ΕΔΑ γινόταν πολύς λόγος για συνεργασία με την Ένωση Κέντρου. Ήμουν τότε μέλος της κεντρικής διαφώτισης. Έθετα, λοιπόν, το ερώτημα: Με ποιο Κέντρο; Συνήθης απάντηση: Αν δεν μας θέλει ο Γέρος, θα συνεργαστούμε με τον Αντρέα. Κατά την άποψή μου, την Εθνική Δημοκρατική Αλλαγή, δηλαδή το στρατηγικό στόχο της ΕΔΑ, θα τον πραγματοποιούσαν (αν τον πραγματοποιούσαν) οι δυνάμεις της Αριστεράς. Έστειλα στην "Αυγή" ένα άρθρο γι’ αυτό το πρόβλημα. Το άρθρο μου δημοσιεύτηκε. Επιστρέφουμε στο καθήκον μας. Αν, λοιπόν, αποκλείσουμε το ΠΑΣΟΚ, τότε; Τότε μένει ο "λαός" της Αριστεράς! Το πλήθος που αυτά τα χρόνια ψήφιζε ΠΑΣΟΚ ή δεν ψήφιζε. Οι ανένταχτοι και οι ενταγμένοι. Όσοι, με το δικό τους τρόπο, αποβλέπουν σε μια σοσιαλιστική κοινωνία. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα, και εδώ θα δοκιμαστούμε αν ακούσαμε ή όχι "το προσκλητήριο των καιρών". Αριστερή κυβέρνηση σημαίνει κυβέρνηση της Αριστεράς. Αλλά αυτό προϋποθέτει ιδεολογική, πολιτική, πολιτισμική ηγεμονία της Αριστεράς. Σημαίνει επεξεργασία ενός προγράμματος που θα συναρθρώνει διαλεκτικά τους τακτικούς στόχους με το στρατηγικό. Ενός προγράμματος που θα εμπνέει τους καθημερινούς αγώνες και θα εξασφαλίζει μικρές καθημερινές νίκες. Το "μικρό", το καθημερινό, στερεώνει και οδηγεί προς το "μεγάλο". Τέλος, σημαίνει οργάνωση. Όμως: Ποια Αριστερά; Οι σημερινές τρεις κύριες συνιστώσες της βαδίζουν μοναχικούς δρόμους. Σήμερα, βέβαια, δεν μιλάμε για ενότητα στρατηγικού χαρακτήρα. Αλλά η τραγική σημερινή πραγματικότητα επιτάσσει την κοινή δράση εναντίον των νέων πολέμων, της εντεινόμενης οικονομικής εξαθλίωσης μέσα στον αυξανόμενο κοινωνικό πλούτο και εναντίον του αυταρχικού κράτους που η αστική τάξη μας οικοδομεί συστηματικά. Και όχι μόνο γι’ αυτό. Κοινή δράση. Ταυτόχρονα, να σπάσει η σιωπή. Να αρχίσει ένας διάλογος για τα μεγάλα προβλήματα της εποχής μας. Η κοινή δράση και οι ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός θα διευκολύνουν τις επιμέρους συγκλίσεις, τις στρατηγικές συμμαχίες, οριακά μια μορφή ενότητας που θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για κυβέρνηση της Αριστεράς. Αισιοδοξία, ναι, αλλά να μη βιαζόμαστε!

Ευτύχης Μπιτσάκης,
καθηγητής Πανεπιστημίου

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια ξέφρενη ανοδική πορεία των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ, που τείνει να πάρει τα χαρακτηριστικά χιονοστιβάδας. Πιθανό να εκδηλώνεται με έντονο τρόπο η εδώ και καιρό χειμαζόμενη κρίση του πολιτικού συστήματος στη χώρα. Στο ερώτημα, πάντως, που τίθεται απ’ όλες τις πλευρές, αν αυτή η άνοδος, που εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις, σηματοδοτεί και μία ανάλογη γενικότερη άνοδο των αριστερών ιδεών και των αγώνων του λαϊκού κινήματος, η απάντηση είναι αρνητική. Πολύ περισσότερο αρνητική είναι η απάντηση στο ερώτημα αν υπάρχει έντονη αμφισβήτηση του κοινωνικού συστήματος. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης καλά κρατεί, και ιδιαίτερα του πιο αδύνατου κομματιού της, των μεταναστών. Τα καταναλωτικά πρότυπα έχουν ριζώσει, ο ρατσισμός αλλά και οι διάφοροι εθνικισμοί δένουν γερά το σύγχρονο ελληνικό ιδεολόγημα. Η αλήθεια όμως είναι ότι η Αριστερά έχει διανύσει το σκοτεινό τούνελ της δεκαετίας του ’90 και, χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι έχουμε εισέλθει σε μια νέα "Άνοιξη της Αριστεράς", αυτή τη φορά, εν τούτοις, στον κόσμο το κλίμα είναι τελείως διαφορετικό από τη δεκαετία του ’90. Το οικονομικό μοντέλο του νεοφιλελευθερισμού βρίσκεται σε ραγδαία υποχώρηση, καθώς οι ΗΠΑ διέρχονται δεινή οικονομική κρίση και υποχωρούν απέναντι στους ισχυρούς ανταγωνιστές τους στην παγκόσμια οικονομία. Ανάλογη υποχώρηση έχει και το ιδεολογικό παράγωγο του νεοφιλελευθερισμού, η συντηρητική και η σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία. Κι αν ολ’ αυτά δικαίως δεν πείθουν το δύσπιστο παρατηρητή σχετικά με την ανεύρεση ισχυρών αιτιών ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ και της Αριστεράς, υπάρχει και το φαινόμενο της ελληνικής ενδοχώρας, η βαθιά σήψη και η δυσωδία που αναδίδουν τα δύο μεγαλύτερα μέχρι στιγμής κόμματα. Οι άνθρωποι έχουν απαυδήσει. Στρέφονται, λοιπόν, αριστερά, όπου βλέπουν κάτι καθαρό τουλάχιστον, έξω και μακριά από τα σκάνδαλα. Τα ερωτήματα, φυσικά, παραμένουν, το κατανοούμε, διότι δεν είναι εύκολο να διακρίνουμε πάντα τα υπόγεια ρεύματα που δημιουργούνται χωρίς κανένας να τα αντιλαμβάνεται, και όταν βρουν διέξοδο εκδηλώνονται ορμητικά, χωρίς να είναι εύκολο ακόμα και τότε να τα ερμηνεύσουμε. Είναι πολύ πιθανόν σύντομα οι ταγοί του ΣΥΡΙΖΑ να κληθούν να απαντήσουν στο θεμελιώδες ερώτημα "Τι κάνουμε τώρα;" με την έννοια του πώς θα διαχειριστούν μια τέτοιου μεγέθους αριστερή στροφή του εκλογικού σώματος. Ως είθισται, οι απαντήσεις είναι πολλές, αλλά στην ουσία δύο. Η πρώτη, γνωστή εκφορά σοσιαλδημοκρατικού λόγου, ισχυρίζεται, με κομψότητα και προσοχή πάντα, ότι η Αριστερά πρέπει να αντικαταστήσει ή να συμπληρώσει τον καταγγελτικό της λόγο με προγραμματικό λόγο, διότι τα προγράμματα των αριστερών κομμάτων και του ΣΥΡΙΖΑ είναι γενικόλογα και δεν δίνουν λύσεις στα άμεσα προβλήματα των πολιτών… Οι λύσεις στα άμεσα προβλήματα των πολιτών, βέβαια, κατ’αυτούς, είναι οι εφικτές λεγόμενες λύσεις στα πλαίσια του νεοφιλελευθερισμού και των κατευθύνσεων της Ε.Ε. Αν δεν είσαι μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια, είσαι γενικόλογος, καταγγελτικός και όχι προγραμματικός. Η δεύτερη απάντηση είναι ότι τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και η Αριστερά γενικότερα, πρέπει να "τρέξει" πολιτικά. Να μπολιάσει με αριστερές ιδέες το νέο κόσμο που θέλει να τον ακολουθήσει ή και να ενταχθεί. Να στραφεί με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα όχι μόνο προς τα λεγόμενα "νέα κινήματα" (περιβάλλον, μετανάστες, φοιτητές κ.λπ.) αλλά και προς το "παραδοσιακό", εκεί που χτυπά η καρδιά της Αριστεράς, στο κίνημα της εργατικής τάξης. Λυδία λίθος, πάντως, παραμένει η συνεργασία και η ενότητα της Αριστεράς, η απεύθυνση όχι μόνο προς το ΚΚΕ, που σωστά γίνεται και πρέπει να συνεχιστεί, αλλά και προς την εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, όχι με τη μορφή της εισόδου όλων αυτών των οργανώσεων στο ΣΥΡΙΖΑ αλλά με τη μορφή συνεργασίας. Έτσι θα διευρυνθεί το αριστερό μέτωπο. Αντίθετα, ηχούν κάπως περίεργα οι εκκλήσεις προς το λεγόμενο σοσιαλιστικό χώρο (αν είναι προς τη βάση του ΠΑΣΟΚ καλώς, αλλά προς τα εκεί απευθύνονται;) Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι μια ενιαία αριστερή παράταξη. Υπάρχουν στις γραμμές του ισχυρές τάσεις (αν και παραφουσκωμένες), που θεωρούν τον κομμουνισμό και την Αριστερά παρωχημένες υποθέσεις. Υπάρχουν όμως ταυτόχρονα και ισχυρά πλειοψηφικές, ισχυρές κομμουνιστικές ή κομμουνιστογενείς, γνήσιες αριστερές δυνάμεις, που βλέπουν με νέο, αλλά αγωνιστικό τρόπο τις μετέπειτα εξελίξεις. Το προς τα πού θα πάει ο ΣΥΡΙΖΑ θα κριθεί κυρίως από τους τελευταίους.

Αποστόλης Παλιούρας,
εκδότης του περιοδικού "Διάπλους"

Είναι το σύνθημα χιλιάδων απλών αριστερών ανθρώπων που σήμερα στρέφονται προς το ΣΥΡΙΖΑ, στηρίζουν αυτό το ενωτικό εγχείρημα και αναζητούν αριστερή διέξοδο στη σημερινή κρίση. Αυτός "ο άλλος κόσμος", τον οποίο ονειρευόμαστε και για τον οποίο πρέπει να αγωνιστούμε, θέλει και μια άλλη ΑΡΙΣΤΕΡΑ. Μια Αριστερά κινηματική, οραματική, δύναμη ανατροπής και αντίστασης, μα πάνω από όλα μια Αριστερά δημοκρατική, αυτοκριτική, συλλογική. Η Αριστερά των χωριστών διαδρομών, της αντιπαλότητας, μπορεί να γίνει παρελθόν τουλάχιστον για ένα πολύ μεγάλο μέρος των δυνάμεών της. Μπορούμε να ξεκινήσουμε πάλι από την αρχή, γιατί ποτέ δεν αργά, γιατί η μοναξιά γι’ αυτούς που σε όλη τους τη ζωή επιμένουν αριστερά είναι αβάσταχτη. Αυτή τη φορά, μπορεί να είναι όλα διαφορετικά, αρκεί όλες οι συλλογικότητες που συναποτελούν σήμερα το ΣΥΡΙΖΑ να προχωρήσουν σε μία σαφή, ειλικρινή, επανιδρυτική προσπάθεια, μακριά από εσωκομματικές ισορροπίες, με πνεύμα ισοτιμίας και διαφάνειας, χωρίς ηγεμονισμούς και μικροκομματισμούς. Στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ μας δίνεται μια μοναδική ευκαιρία να απαντήσουμε κατ' αρχάς με ειλικρίνεια στο ερώτημα που βασανίζει χιλιάδες ανένταχτους αριστερούς, ότι, δηλαδή, δεν είμαστε μια εκλογική σύμπραξη με ημερομηνία λήξης. Να δημιουργήσουμε τη βεβαιότητα ότι πάμε για μια άλλη Αριστερά και γι’ αυτό θα εργαστούμε όλοι μαζί με συναίσθηση ευθύνης, συλλογικά, με αλληλεγγύη και συντροφικότητα, ότι θα δράσουμε όλοι μαζί στους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες. Να εργαστούμε όλοι μαζί για μια Αριστερά που θα εμπνέει και θα εμπνέεται από τους ανθρώπους της δουλειάς, τους μετανάστες, τους νέους που σήμερα βιώνουν ένα νέο εργασιακό μεσαίωνα με την ανεργία, την ανασφάλεια, τη μαύρη εργασία, που θα είναι στήριγμα στους αγώνες τους, στήριγμα για να βγουν μπροστά. Ένας ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, που θα έχει συγκεκριμένες κοινωνικές και ταξικές αναφορές, γιατί αλλιώς δεν έχει λόγο ύπαρξης. Η αναζωογόνηση της Αριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ θα περάσει αναγκαστικά και μέσα από τον τρόπο λειτουργίας του. Να αποκτήσει φωνή και δικαιώματα όλος αυτός ο απλός, ανένταχτος κόσμος της Αριστεράς, γιατί δεν μπορεί να αγωνιζόμαστε για ένα άλλο κοινωνικό μοντέλο και να μην το εφαρμόζουμε στο ίδιο μας το σπίτι. Μόνο έτσι μπορεί να μετατρέψεις αυτή τη δύναμη υποστήριξης σε ενεργό κοινωνική και πολιτική δύναμη. Με την αισιοδοξία ότι θα τα καταφέρουμε.

Λιάνα Καλογρίδη,
ανένταχτη, ΣΥΡΙΖΑ Ζωγράφου

Πριν κλείσουν είκοσι χρόνια από τότε που η κόκκινη σημαία κατέβηκε από το Κρεμλίνο, οι ιδέες και οι δυνάμεις της Αριστεράς αρχίζουν και πάλι να ορθώνουν το ανάστημά τους σε πολλά μέρη του πλανήτη. Στην Ελλάδα οικοδομείται ο Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς ως μέτωπο οργανώσεων και ανένταχτων αγωνιστών. Στρέφεται ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό και το δικομματισμό, θέτει ως απώτερο στόχο το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, καλεί σε άνοδο των λαϊκών κινημάτων και στηρίζεται σε αυτά. Η απήχηση του ΣΥΡΙΖΑ στο λαό μας είναι εντυπωσιακή. Οι εργαζόμενοι που φωνάζουν πως "δεν πάει άλλο" εκτιμούν θετικά τη συσπείρωση διαφορετικών αριστερών δυνάμεων και τον αγωνιστικό προσανατολισμό τους. Οι δημοσκοπήσεις ανεβάζουν ραγδαία τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ, διαπιστώνοντας, ταυτόχρονα, σημαντική φθορά της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα "Τι να κάνουμε" τίθεται χωρίς περιστροφές και καθυστερήσεις. Να λειτουργήσουμε ως μια συνηθισμένη κοινοβουλευτική δύναμη, ετοιμάζοντας κυβερνητικό πρόγραμμα και βολιδοσκοπώντας για τις αναγκαίες συμμαχίες; Να αγνοήσουμε την αυξανόμενη επιρροή και να μείνουμε "καθαροί", "μακριά από αυτά", δυναμώνοντας τη δράση μας στο μαζικό κίνημα και προετοιμάζοντας τη "μεγάλη στιγμή"; Ούτε μόνο το πρώτο ούτε μόνο το δεύτερο! Με βασική προτεραιότητα στη μαζική δράση, στην ενεργό παρουσία μας σε κάθε εργατική - λαϊκή διεκδίκηση, πρέπει από τώρα να σκεφτούμε το "δρόμο" προς τις μεγάλες ανατροπές. Τόσο η συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ σε μια κυβέρνηση συγκεκριμένων ρήξεων όσο και η παραμονή του έξω από κυβερνητικές θέσεις, με γερές "ρίζες" στο εργατικό - λαϊκό κίνημα, μπορούν να προωθήσουν τους στόχους μας, που είναι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων του λαού και το άνοιγμα του δρόμου για το σοσιαλισμό. Μερικά από αυτά μπορεί να φαντάζουν σε πολύ κόσμο άκαιρα ή εξωπραγματικά. Όμως, προσοχή! Στην ιστορία συμβαίνει πολλές φορές "όσα φέρνει η ώρα να μην τα φέρνει ο χρόνος"! Μια αριστερή πολιτική δύναμη, που στοχεύει μακριά και βαθιά, είναι υποχρεωμένη να "βλέπει" πολύ πιο μπροστά από τα "τρέχοντα". Αυτό, άλλωστε, διδάσκει και η ιστορία του ΕΑΜ. Θεωρώ ότι η συμβολή της ΚΟΕ σε αυτόν τον τομέα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Μάριος Μιχαηλίδης,
εκπαιδευτκός

Τις επόμενες μέρες πραγματοποιείται η Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ, που είναι ανοικτή σε όλους όσοι ενδιαφέρονται να συμβάλλουν στη στερεή οικοδόμησή του. Πολιτικές συνιστώσες και ανένταχτοι, που το συγκροτούν πανελλαδικά, ανοίγουν το διάλογο με την κοινωνία και με όλους όσοι ενδιαφέρονται να συμβάλλουν σε αυτή την προσπάθεια: Να πείσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί τον αξιόπιστο μαζικό πόλο της Αριστεράς, που μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως γραμμή άμυνας αλλά ως λύση απέναντι στο αστικό σύστημα και στις ιμπεριαλιστικές επιθέσεις ΗΠΑ και ΕΕ. Για να υπάρξει μια τέτοια προοπτική, δεν αρκεί ένα καλό στελεχικό δυναμικό, μια καλή διακομματική συμφωνία κορυφής, δεν αρκούν οι ψηφοφόροι διαμαρτυρίας και ένας καλός εκλογικός μηχανισμός, αλλά συνεχής ιδεολογικοπολιτικός διάλογος με τη συμμετοχή όλων, συντονισμένη δράση, αμφίδρομη επικοινωνία και συναπόφαση, λαϊκή συμμετοχή και ένταξη. Η μαζικότητα της προσπάθειας αυτής είναι αλληλένδετη με την αξιοπιστία: ξεκάθαρες στρατηγικές μετασχηματισμού του κοινωνικού-οικονομικού συστήματος, αντικαπιταλιστική–αντιμπεριαλιστική δράση με στόχο το σοσιαλισμό, ανοικτή ιδεολογική συζήτηση για το πολιτικό πλαίσιο. Είναι επίσης συνυφασμένη με την ενότητα, αλλά με συγκεκριμένο περιεχόμενο: Δεν είναι περιττό να πούμε με ποιους είμαστε, ποιους υπερασπιζόμαστε, για ποια ταξικά συμφέροντα αγωνιζόμαστε. Αυτό απαντά και στο ερώτημα γιατί λέμε "όχι" στην κεντροαριστερά και στη σοσιαλδημοκρατία και γιατί δεν μπορούμε να συμπορευτούμε μ’ αυτούς που χρησιμοποίησαν το μανδύα του σοσιαλισμού για να υπηρετήσουν άψογα τον καπιταλισμό στο εθνικό και διεθνές πεδίο. Η προσπάθεια αυτή –όσο μπορεί να γίνει γνωστή εξαιτίας της στάσης των ΜΜΕ, που παρουσιάζουν τη λαϊκή αποδοχή του ΣΥΡΙΖΑ ως "φούσκα"– κινεί το ενδιαφέρον πολλών ανένταχτων –που στήριζαν το ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν– ή ακόμα κι ορισμένων που, ενώ διαφωνούν με τη μετάλλαξή του ΠΑΣΟΚ, ελπίζουν ακόμα ότι το μπορεί να ανακτήσει τις αρχές της ιδρυτικής του διακήρυξης για σοσιαλιστική αλλαγή. Όμως η ίδια η πολιτική του στάση, όλα αυτά τα χρόνια, αποδεικνύει ότι, από την απόρριψη της σοσιαλδημοκρατίας, με τη χαρακτηριστική φράση του Α.Π. "ο σοσιαλισμός μοιάζει με τη σοσιαλδημοκρατία όσο ο φάντης με το ρετσινόλαδο", πέρασε στην απόλυτη ταύτιση, με αποτέλεσμα όχι την αλλαγή αλλά την αναπαραγωγή του καπιταλιστικού συστήματος. Μεταλλάχτηκε σε ένα κόμμα που υπηρέτησε το νεοφιλελευθερισμό, υλοποιώντας τις πιο συντηρητικές επιλογές του προγράμματος σύγκλισης. Το κόμμα-κίνημα μετετράπη σε κόμμα- κλαμπ αμερικανικού τύπου, χωρίς αρχές και πρόγραμμα, με ουσιαστικά ανύπαρκτη την ιδιότητα του μέλους. Με το μανδύα της σοσιαλδημοκρατίας, αναίμακτα, υλοποίησε αντιλαϊκές επιλογές που η ΝΔ σήμερα ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ, απογοήτευσε, έκαμψε την αντίσταση, προώθησε την αντίληψη ότι οι συνέπειες της παγκοσμιοποίησης είναι αναπόφευκτες κι αυτές οι πολιτικές μονόδρομος! Έτσι ξεθώριασαν και οι διαχωριστικές γραμμές που υπήρχαν ανάμεσα στα 2 κόμματα. Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, με συγκεχυμένες θεωρητικολογίες, προσπαθεί να παραπλανήσει, αλλά στην πράξη η ταύτιση δεν δημιουργεί πλέον σύγχυση. Το λούστρο φεύγει και φαίνεται η σήψη που διαπερνά όλο το σύστημα. Αυτό το αντιλαμβάνονται κυρίως οι νέοι, που στρέφουν την πλάτη στο δικομματισμό και κοιτάζουν με ελπίδα προς τη δική μας πλευρά. Αυτή την ελπίδα πρέπει να δυναμώσουμε. Να διαμορφώσουμε συνθήκες που θα εντάξουν όλο και περισσότερους στις διεργασίες για την ενότητα και τη μαζικότητα της Αριστεράς. Για να διαμορφώσουμε την Αριστερά της υποδοχής, πιστεύω ότι θα συμβάλλει καθοριστικά η Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ και ο διάλογος που ανοίγει σε ιδεολογικοπολιτικό επίπεδο –στο πλαίσιο της διακήρυξής του– αλλά κυρίως η προσπάθεια που ήδη έχει ξεκινήσει, και πρέπει να συνεχιστεί με την ίδια ένταση, για τη λειτουργία τακτικών ανοικτών συνελεύσεων, παντού, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε χώρο δουλειάς και μάθησης.

Μαρία Φραγκιαδάκη,
μέλος ΔΣ ΠΑΣΥΜΗΤΕ-ΕΡΤ, μέλος γραμματείας ΣΥΡΙΖΑ

Περισσότερα Άρθρα...

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

<< Έναρξη < Προηγούμενο 1 2 Επόμενο > Τέλος >>

αναζήτηση

Πανελλαδικό Σώμα 2017

Πανελλαδικό Σώμα 2017

εφημερίδα

Βρείτε μας στα Social Media

  • Facebook Page: 23080895907
  • Twitter: KOEgr
  • YouTube: koe2003

εκδόσεις